De ECB heeft aangegeven ongelimiteerd obligaties van probleemlanden op te kopen om zo de rentes op de staatsobligaties van deze probleemlanden naar lagere niveaus te brengen. Op zich een goed idee, maar verkeerd uitgewerkt.

Geen duidelijkheid
Bij het laatste opkoopprogramma deelde de ecb steeds van tevoren mede hoeveel er zou worden opgekocht. Dit was natuurlijk geen slim plan, omdat speculanten dan na een opkoopronde gaan kijken hoeveel er nog over is om op te kopen. Om deze reden werkte dit plan niet en daarom heeft de ecb nu meer haar tanden laten zien door kenbaar te maken dat haar zakken ongelimiteerd diep zijn. Het probleem is alleen weer de vaagheid. Wanneer vindt de ecb de rentes te hoog? Wanneer gaat de ecb ingrijpen op de markt en hoe heftig grijpt ze in? Wanneer gaan politici kermen? Zullen landen verzaken te bezuinigen wanneer de ecb ingrijpt (dit laatste kan leiden tot nieuwe zorgen, waardoor verkoopsgolven weer op gang komen). Kortom, het is nog steeds vaag en het zou zelfs zo kunnen zijn dat beleggers het hele verhaal uiteindelijk niet eens meer geloven. Wat kan de ecb beter doen?
Laat de ecb een maximale rente invoeren
De ecb zal haar opkoopprogramma's moeten concretiseren door een vaste maximale rente in te voeren. Wanneer de rente van een land boven een bepaald percentage dreigt te komen, dan koopt de ecb de rommelobligaties op. De kopen gaan door tot de rente van het desbetreffende land onder het gestelde maximum is gekomen. Het gevolg van deze maatregel zijn twee dingen. Ten eerste zorgt het ervoor dat landen zelf toegang houden tot de kapitaalmarkt en de rentes niet eindeloos meer kunnen oplopen. Ten tweede zorgt men ervoor dat er wel druk op de landen blijft staan om te hervormen. De pijn van de maximale rente kan dan alleen maar worden verlicht door met hervormingen het vertrouwen van de markten terug te winnen. Voor landen die zich slecht aan afspraken houden zou de maximale rente nog wat verhoogt kunnen worden als extra straf. Op deze wijze is voor iedereen meteen duidelijk wat de ecb zal doen en dat ze de daad bij het woord zal voegen. Landen worden gestimuleerd om te hervormen, maar niet kapot gespeculeerd. Ik denk dat dit een beter alternatief is op het wat vage nieuwe programma van de ecb.
Bas van der Hout is te volgen op
Twitter