De komende tijd zullen we enkele stukken uit De Big Reset, het nieuwste boek van Willem Middelkoop publiceren. Deze week: ‘Wat is de geschiedenis van monetair goud?’

Na de val van het Romeinse Rijk, waar het aantal inwoners in Rome in een periode van een paar honderd jaar afnam van een paar miljoen tot een kleine tienduizend, werd West-Europa weer gedomineerd door een groot aantal lokaal georganiseerde economische structuren waarbij ruilhandel meestal de norm was.

Gouden munt de solidus

Daarnaast werd tijdens de middeleeuwen de Byzantijnse gouden munt de solidus – beter bekend als de bezand – vrijwel overal gebruikt in Europa en het mediterrane gebied. De bezant is mogelijk het meest succesvolle betaalmiddel uit de wereldgeschiedenis. Deze gouden munten bestonden van 491 tot 1453 en werden van Engeland tot China als betaalmiddel geaccepteerd.


Afbeelding 1.1: Een solidus van Julianus Apostata

Monetair systeem gebaseerd op goud

Tot het begin van de Renaissance maakte geen enkele nieuwe gouden munt zijn rentree. In 1252 werden voor het eerst in vijfhonderd jaar nieuwe gouden munten geslagen in de stadsstaten Genua en Florence. Deze florijnen waren de voorgangers van de Nederlandse gulden, die bestond tot 2002. In 1284 kwam Venetië met de dukaat die hetzelfde gewicht en formaat had als de florijn. Tegen het einde van de dertiende eeuw zagen de Italiaanse stadstaten hun invloed snel groeien en zij maakten hier gebruik van door de monarchen te ontdoen van hun monopolypositie op de uitgifte van geld. Ze gebruikten gouden munten om mee te handelen en in een kort tijdbestek verspreidden deze munten zich door heel West-Europa en ontstond er een monetair systeem gebaseerd op goud.

Internationale zilverstandaard

Toen het Byzantijnse rijk afbrokkelde en Europa werd geteisterd door de pest en financiële crashes werd de bezant in veel Europese landen vervangen door zilveren munten. Vooral na de ontdekking van grote hoeveelheden zilver in Latijns-Amerika in de zestiende eeuw kwam er een internationale zilverstandaard tot stand. Tot het begin van de zeventiende eeuw was er een lange periode van prijsstabiliteit. Aangezien zilver minder waarde heeft waren deze munten handiger voor alledaagse aankopen. Gedurende bijna vierhonderd jaar was het systeem gebaseerd op zilveren munten. Deze zilverstandaard werd in 1785 ook overgenomen door de VS. In die tijd waren acht zilveren munten nodig om een gouden munt van hetzelfde gewicht te kopen. De goud-zilverratio was dus 1:8. Als gevolg van de vele oorlogen binnen Europa, tussen 1750 en 1870, en door de handelstekorten met China verdween veel zilver naar het oosten.

In zijn nieuwste boek, De Big Reset: Gold Wars en het financiële eindspel, beschrijft Willem Middelkoop de historie en problemen van ons huidige financiële systeem en onthult hij hoe we over zullen gaan naar een nieuw systeem.