Soms is het wel eens leuk met getallen te spelen om zaken te relativeren of in een ander perspectief te plaatsen. Wat mij aan het denken zette hierover is de stelling dat alle bovengrondse goud momenteel (en dan weer volgens het WGC) ca. 170.000 ton is. Anderen zeggen dat het een kubus is van ca. 20 x 20 x 20 meter (ribbe=20 meter). Wat is nou waarheid?

Laten we eens beginnen met de kubus. De inhoud van die kubus is dus 8.000 kubieke meter. Nou weten we dat goud een (en ik spreek hier in oude termen) soortelijk gewicht heeft 19,23. Dat wil dus zeggen dat 1 liter goud 19,23 kg weegt. Dus 1 kubieke meter goud (1000 liter) heeft een gewicht van 19.230 kg. De 8.000 kubieke meter goud heeft dan een gewicht van 153.840.000 kg ofwel afgerond 154.000 ton. Dus moet de kubus wat groter zijn om het getal van de WGC te kunnen matchen en we vinden dan een ribbe van ca. 20,67 meter. Overigens geeft James Turk in zijn rapport aan dat er volgens hem 155.244 ton goud bovengronds aanwezig is eind 2011. Hier vindt u de link.

Anderzijds kunnen we dus stellen dat 170.000 ton goud dus gelijk moet zijn aan 8.840 kubieke meter.

En verder om nog een paar andere zaken vanuit deze invalshoek te bekijken:

  • De totale jaarproductie van alle goudmijnen stel ik hier even om makkelijk te rekenen op 2.888 ton hetgeen dan overeenkomt met 150 kubieke meter.
  • En om even bij het laatste nieuws te blijven, het schip dat onlangs verging met 700 ton gouderts aan boord, waarvan ik dan maar even de grade enorm hoog stel met 1 kg goud per ton erts, zou dan 700 kg goud opbrengen. In dit geval spreken we dus over 36,4 liter goud. Maar omdat dit zwaar overdreven zal blijken te zijn – de gemiddelde grade ligt immers op 1,3 gram per ton – blijft er van het verhaal van deze 700 ton erts, behalve de sensatie dan, niet veel over.

Maar om u de waarheid te zeggen deze vergelijkingen zijn voor mij niet zo belangrijk. Wat wel belangrijk is voor het verdere verhaal is wat de Centrale Banken nu in hun kluizen hebben liggen. Deze hoeveelheden zijn in geen jaren echt geïnventariseerd en daar zullen we misschien in de toekomst ons nieuwe geldsysteem dan op moeten baseren? We weten allemaal dat naast deze inventarisatie ook nog eens moet worden vastgesteld aan wie het werkelijk toebehoort. Volgens de laatste berichten, als ik goed geïnformeerd ben, is dit 31.478 ton volgens het WGC resp. IMF. Aangezien bijna alle centrale banken in hun bericht worden genoemd moet je er dus vanuit gaan dat deze getallen ook kloppen. Met uitzondering van China en zo zullen er nog wel een paar landen zijn.

Laten we dit getal van 31.478 ton nu als uitgangsbasis nemen. Dit komt neer op een afgerond getal van 1.637 kubieke meter. En voor de echte cijferaars onder ons spreken we hier van een kubus met een ribbe van 11,79 meter, ook afgerond.

Een huiskamer van 5 x 5 x 2,25 meter heeft een volume van 56,25 kubieke meter. En als je dan deze kamer tot de nok toe vult met goud en dan al dat goud in een fiatgeld waarde uitdrukt in euro’s bij een prijs van € 1.300 per troy ounce, dan heb je het wel over € 45,2 miljard. Maar in geval van huiskamers zijn er slechts 29,1 kamers nodig om alle goud van de Centrale Banken te bevatten.

Uiteraard is het onmogelijk je ook nog in die kamer te kunnen bewegen, daarvoor is alle ruimte al ingenomen door het goud, dus zal in de praktijk wat meer ruimte hiervoor nodig zijn.

Trouwens voor de hele goud voorraad van Nederland van 612,5 ton is dan slechts 31,85 kubieke meter nodig en dat past dus makkelijk in de bewuste huiskamer. De Duitsers hebben 3.395,5 ton, ofwel 177 kubieke meter en de Amerikanen 8.133 ton, ofwel ca. 423 kubieke meter. Zou het werkelijk zo moeilijk zijn om daarvoor adequate en goed beveiligde opslagruimte te vinden? Het lijkt me niet.

Handelstekorten

En als we ook het handelstekort van de USA onder de loep nemen en ons voorstellen dat dit iedere maand door een zending goud geregeld zou moeten worden, over hoeveel goud hebben we het dan? Het handelstekort van de USA over juni was $ 41.9 miljard. Tegen een prijs van $ 1.600 per ounce, betekent dit dat de USA eigenlijk 814,5 ton goud naar zijn schuldenaren had moeten verschepen onder het regime van een gouden standaard in plaats van fiatdollars zoals ze nu doen. En deze 814,5 ton is overigens maar 42.35 kubieke meter. In tonnage goud geeft deze hoeveelheid trouwens wel een aardig beeld waar de USA met zijn jarenlange tekorten op de handelsbalans mee bezig is. Als we mogen aannemen dat ze op dit moment over 8.133 ton goud beschikken, dan zijn ze dus in 10 maanden op dit niveau door hun goudvoorraad heen. En geen goud onder een goudstandaard betekent dus een default en dan pas beginnen de echte moeilijkheden.

Ook zou interessant zijn om eens te kijken naar onafgebroken reeks van jaren van handelstekorten van de USA en dit af te zetten tegen de stijging van de M3 geldhoeveelheid over die periode. Ik krijg het akelige idee dat deze getallen elkaar wel eens heel goed konden benaderen.

Transport en opslag van goud

De verhalen over dat het moeilijk is goud te transporteren, zijn vanuit dit licht gezien dan ook onzinnig. Het verzenden gaat over het algemeen naar volume en gewicht. En voor een litertje goud zou dit in principe net zo gemakkelijk moeten zijn als voor een liter melk. De waarde ligt wat hoger en ook het gewicht is hoger, dat is alles. En dat je daarvoor wat hogere transportkosten zou moeten betalen lijkt me niet onredelijk, gezien de waarde, het gewicht, het volume en het risico dat het vertegenwoordigt.

Ook de verhalen rond de opslag van goud, lijken mij sterk overdreven, gezien vanuit de geschetste situatie van volumes. Een goede kluis vraagt waarschijnlijk wat meer fundering en wat dikkere muren met een mooie kluisdeur, maar ook dat lijkt me niet zo moeilijk met onze huidige technologische kennis. Bunkers maken we al jaar en dag en daar zijn we afgelopen eeuw erg goed in geworden.

Als eigenaar van een kluis kun je dus inderdaad aardig wat geld verdienen. Bij opslagkosten van 1% per jaar betekent dit dat voor hen van iedere 100 kg opslag zij er 1 kg van in hun zak kunnen steken. En om bij het voorbeeld van onze huiskamer te blijven spreken we dan over 10.187 kg. Buiten de kosten natuurlijk die ze moeten maken voor een goede adequate administratie en goede veiligheidsmaatregelen. Maar met een goed stuk software en verder wat alarmbellen, sirene’s en zwaailichten, kom je volgens mij al een heel eind. Buitendien zijn de alle baren allocated (toegewezen), dus als die toch gestolen zouden worden, wordt het wel wat moeilijk ze ergens anders bij soortgelijke instellingen op te slaan, tenzij je in staat bent ze om te smelten.

Dus ook het zeggen dat het zo lastig is je goud van elders naar je eigen land te repatriëren is niet echt steekhoudend. Venezuela heeft ons laten zien dat het kan, zij het met enige vertraging en in kleine volumes. Ze hebben overigens nog een kleine 100 ton in Engeland laten staan, als ik over de juiste informatie beschik.

Ook het proces van overslag lijkt me niet echt een probleem. Ik schreef al in een eerder stuk dat het vaak moeilijker is van je goud te scheiden, vooral als er nog andere middelen ter beschikking staan, zoals fiatgeld of zelfs door goud gedekt geld, zolang dat allemaal nog geaccepteerd wordt ter ultieme verrekening van schulden. Wel is het zo dat je je ook nog moet realiseren dat het er wel eens op kon uitdraaien dat je jouw goud met geweld zult moeten verdedigen. Daar krijgt Nederland het dan wel moeilijk mee, als we al geen geld meer hebben voor munitie en aan alle kanten op ons leger en interne veiligheid willen bezuinigen. Een situatie van afbraak van het leger, die we volgens mij al eens eerder hebben mee gemaakt vlak voor WOII.

Voor een grondstof, die volgens centrale banken en regeringen niets meer met het huidige geldsysteem te maken heeft, wordt er toch wel erg moeilijk over goud gedaan. Zou het dan toch zo kunnen zijn, dat goud wel degelijk het ultieme geld is? En zelfs het beste fiatgeld niet tegen goud op kan boksen? De tijd zal het ons leren.