Een jaar geleden, toen boven water kwam dat de financiën ook van Griekenland niet bepaald op orde stonden, overspoelde de media het volk met een overvloed aan negatieve berichtgevingen over Griekenland. Nu, een jaar, later blijk dat de financiën van onder andere Griekenland nog steeds niet op orde zijn, en dat de situatie zelfs erger is dan we dachten.

Wat een ophef
Maar wat een commotie om een land waarvan de economie slechts 2 á 3 procent deel uit maakt van de Europese economie. Het kan niet zo zijn dat dit land op zichzelf verantwoordelijk is voor het ondergaan van de Euro. Er is veel meer aan de hand.

De echte bedreiging
In de eerste plaats zijn er meerdere landen in de Euro die er op termijn zelfs nog slechter aan toe zijn. Neem bijvoorbeeld Spanje. Een officiële werkloosheid van niet minder dan twintig procent, waarin de jeugd het hardst getroffen is: veertig procent werkloos. Een huizenmarkt dat met dertig procent in elkaar geklapt is. Spooksteden, leegstaande woningen, onvoltooide bouwprojecten – ze zijn er in overvloed. De vastgoedmarkt is vooral daar totaal vast gelopen. Het is al eens eerder in de, vooral alternatieve media, onder de ogen en oren van het publiek gebracht: mocht Spanje het financieel niet meer redden, dan is Europa “echt” de pineut. Dan gaat serieus de stekker eruit. Dan zal er een dominosteen omgegooid worden, waarvan de trillingen wereldwijd, jarenlang gevoeld en gehoord zullen worden.

Dus nu weer terug naar Griekenland. Feitelijk zou Griekenland, net als Spanje en de meeste andere lidstaten uit de Europese Unie, gered moeten worden – iets dat tot nu toe nog steeds gebeurd. Maar voor sommige landen, zoals Spanje, hangt er een onmogelijk prijskaartje aan de bailout.

Was er een roll-back scenario?
Er zijn vast en zeker aan heel veel zaken gedacht tijdens het vormen van de Euro en de daarbij behorende munteenheid. Zo ontving ik bijvoorbeeld een heel leuk muntensetje met alle euromuntjes.  Maar aan een roll-back strategie hebben de heren klaarblijkelijk iets minder aandacht besteedt. Het blijkt achteraf niet makkelijk te zijn om als land de eurozone uit te stappen. Dat is vrij logisch. Als Griekenland de euro uitstapt, zullen ze hun nieuwe munt meteen devalueren. Het buitenlandse geld dat in Griekse banken gepompt is zal dan ook devalueren, zo niet, vervliegen. Dat betekent: massaal afschrijven voor financiële instellingen buiten Griekenland met belangen binnen Griekenland. Dat betekend: dag pensioengeld en dag spaargeld.

Helaas, maar hoewel ikzelf van mening ben dat europa zelfs het onbetaalbare bailout-prijskaartje van Spanje wilt betalen, is ondertussen gebleken dat de appel van binnen niet alleen rot is, maar ook nog eens gigantisch stinkt. De problemen zijn mogelijk nog vele malen erger dan iedereen gedacht had. Zou er achter de schermen ineens openkaart gespeeld worden?

De poppenkastvoorstelling
Het heeft er alle schijn van dat de heren nu in een poppenkastvoorstelling optreden, met Griekenland als hoofdrolspeler. Een poppenkastvoorstelling om een nieuw scenario te rechtvaardigen. Griekenland heeft het voorrecht de reden te zijn dat er mogelijk een exit scenario voor eurolidstaten ontwikkeld gaat worden. En de Grieken mogen dan meteen deze strategie zelf gaan testen door uit het “euro schulden festival” te stappen. Beter Griekenland dan Spanje. De Grieken hebben immers een economie die net even iets kleiner is dan die van de Spanjaarden. Als deze test slaagt zonder al te veel heisa, dan zullen de volgende landen zich aandienen als uitstapkandidaat. 

De allergrootste verliezer
Maar wat nu indien alle landen de Euro uitstappen, ook zal dit uitstappen worden verspreidt over een looptijd van 3 tot 5 jaar, en al deze landen hun munt met, laten we zeggen, veertig procent devalueren. Staan we dan niet quitte? Indien Griekenland en Ierland uitstappen, hun munt gezamenlijk met veertig procent devalueren, en beide landen hebben schuld naar elkaar in hun eigen munt. Wat is dan het punt? De vreemde valuta omgerekend naar eigen valuta blijft immers gelijk – in mijn ogen onderling geen afschrijving dus. Natuurlijk zal het niet zo exact verlopen zoals hier geschetst wordt, maar indien het werkelijk zo zal zijn dat de euro uiteindelijk volledig uit elkaar zal vallen, en de meeste van die landen hun munt zouden devalueren, dan is Amerika de allergrootste pineut in dit onderdeel van het Olympisch eind spelen – the end game.

Ook Amerika zit namelijk op financieel gebied enorm verstrengeld in het Europese netwerk van schulden. Het betekent dat de te vorderen uitstaande gelden ineens niet zoveel meer waard zijn, of zelfs helemaal niet meer terug betaald worden bij een echte default. Het is een koekje van eigen deeg, want Amerika heeft de hele wereld, zo ook Europa, eens besodemietert met financiële producten waarvan het cadeaupapier, bedrukt met AAA stempels, aan alle kanten glinsterde, maar waarvan de inhoud bestond uit een dooie rat. Een gigantisch stinkende dooie rat. De Amerikaanse banken die moeten afschrijven, mogen Moody’s, Standard & Poors en Fitch wel een bedankkaartje sturen voor het negatief bestempelen van hun schuldenaren. Of zou er toch meer achter zitten.

Het gaat al niet echt lekker met de dollar, en indien het bovenstaande scenario zich zal gaan voltrekken, betekent het dus dat ook de op scherp staande Amerikaanse banken goed mogen gaan afschrijven. Gelukkig hebben ze een paar goed werkende printers in de States waarmee ze dollars kunnen bijdrukken. Deze nieuwe kersverse dollars zullen dan in deze banken geïnjecteerd worden waardoor deze kunstmatige economie zijn weg verder naar haar uiteindelijke vernietiging kan bewandelen. Hierdoor zal geldverdamping en deflatie uitblijven – iets waar je als grootste schuldenaar van de wereld geen last van wilt hebben.

Het maakt op termijn dus niet uit welk pad we bewandelen. Als we links afslaan, en alles en iedereen gaan redden, zullen de geldpersen blijven draaien met veel inflatie als gevolg. Mochten we rechtsaf willen slaan, en landen uit de euro één voor één gebruik laten maken van de exit-regeling, dan zullen veel landen, zoals Wit-Rusland dat laatst ook deed, hun munt devalueren. Dit betekent niet alleen inflatie, maar ook afschrijven, met mogelijk nog meer inflatie tot gevolg omdat landen zelf hun instanties zullen gaan redden. Het zal hoe dan ook gevoeld worden in Amerika.

Eén ding is zeker: een weg terug bestaat niet meer. Het zal er in geen geval voorspoediger door gaan verlopen, of we nu links of rechts afslaan. We zitten echt, maar dan ook écht, in serieuze problemen die veel mensen nog onderschatten maar stellig zullen gaan ondervinden.

We bereiken een punt waarbij het niet meer mogelijk is om de problemen opnieuw onder de mat te vegen. Iedereen is zich nu bewust van de gigantische bende die de heren hebben achtergelaten. De tijd is aangebroken om te gaan opruimen. De kaarten liggen bijna allemaal open. Het plaatje is compleet en de tijd van ontkennen ligt nu eindelijk achter ons. Men gaat nu erkennen en de bittere pil te slikken. Strategieën zijn in ontwikkeling – de keuze van linksom of rechtsom zal spoedig gemaakt worden.

Linksaf
Kiezen we voor het linkerpad, waarbij we alles en iedereen zullen blijven redden ten koste van de armoedige belastingbetalers, dan doen we Amerika een groot plezier. Zij hoeven niet af te schrijven en de geldpersen kunnen daar in hun huidige stand blijven draaien. Zelfs China zal daarbij gebaat zijn – hun overdreven dollarbezit zal niet al te snel in waarde dalen. Mmm… zou China daarom misschien wel bereid zijn gebleken om Europa een handje te geven?

Rechtsaf
Kiezen we ervoor om rechtsaf te slaan, en landen één voor één een ticket naar de bevrijdende exit-deur te bieden, dan kun je van alle afvallende deelnemers verwachten, en op termijn zou ieder land dat kunnen zijn, dat ze hun munt zullen trakteren op een fikse devaluatie, mogelijk gevolgd door verdere devaluaties door  de tijd heen. Vervelend voor de banken in de States die er de afgelopen jaren zoveel geld in gepompt hebben. Je zou je dan bijna afvragen of Europa de States in dat geval een kunstje hebben geflikt. Maargoed, Wallstreet kan er ook wat van. Zij hebben de wereld overspoeld met waardeloos gebleken derivaten.

Linksom of rechtsom: de uitkomst is inflatie. Veel inflatie. Gaan we links, dan helpen we ook een handjevol Amerikaanse banken. Gaan we rechtsom, dan kiezen we voor Europa. Het afslaan naar rechts heeft wel een naar bijsmaakje: de gevolgen zijn moeilijk in te schatten. De getallen die afgeschreven moeten worden zijn heel makkelijk met een rekenmachine uit te rekenen. Maar de reactie van de markt, bestaande uit beleggers, investeerders en speculanten, is minder voorspelbaar. Gelukkig bestaat er de media die zijn vinger in deze pap kan roeren om het geheel bij te sturen. De afgelopen jaren heeft deze media er flink op los kunnen experimenteren en zou het dus voldoende competent moeten zijn om de markt in de goede richting te duwen.

Mijn goud en zilver zegje
Gebruikelijk is dan nog mijn herhaaldelijke zegje over goud en zilver. Met het bovenstaande in gedachten is het niet anders mogelijk dat harde assets, of te wel, tastbare grondstoffen, producten en vastgoed lang niet zo hard in waarde zullen dalen dan geld. Voor vastgoed is momenteel een leeglopende bubbel van toepassing, vandaar de reden dat vastgoed nog harder in waarde daalt dan het geld waarin het afgerekend wordt. Tevens doet de negatieve rente geen goed met vastgoed dat veelal op krediet gekocht wordt. Krediet wordt heel duur door de hoge inflatie waardoor de vastgoedprijs zelf nog eens extra naar beneden moet om het totaalbedrag, inclusief krediet kosten, op het zelfde niveau te kunnen houden.