Lang voordat de Euro en de Lire uitgeven werden in Italië, gebruikte men de Denarius. Tijdens de tweede Punische Oorlog, die uteindelijk gewonnen werd ondanks de vele nederlagen geleden danzij Hannibal, werd de Denarius ingevoerd, een Romeinse variant van de Drachme. Denarius betekend tienmaal en stond voor 10 koperstukken en net als de Drachme woog die ruim 4 gram aan zilver.

De Republikeinse denarius vertoonde gewoonlijk een kop op de voorzijde en een vierspan of een ander symbool op de keerzijde. Sommige denarii hadden een propagandistische functie.

Nadat het Romeinse Rijk onder de eerste keizers een zeer omvangrijke eenheid was geworden, werd de denarius dé handelsmunt. Wel handhaafde de tetradrachme zich in het oostelijk Middellandse Zeegebied, waar Griekse keizersmunten in allerlei plaatsen geslagen werden. Het zijn dikkere munten die meer reliëf hebben dan de Romeinse. Ook het Perzische rijk was onder de nieuwe dynastie van de Parthen overgegaan op het gebruik van het drachmetype.

In de periode tussen de keizers Nero en Diocletianus bereikten de keizersportretten een hoogtepunt van expressiviteit en realisme. Door sommige keizers werd ook op grote schaal goud aangemunt. Deze munt werd aureus genoemd, "goudstuk". De denarius devalueerde geleidelijk en werd in de derde eeuw vervangen door de antoninianus, die formeel twee denarii waard was, maar al spoedig nog maar heel weinig zilver bevatte.

Verdere verspreiding van de Denarius

De Romeinse handelsmunten werden in omliggende landen veelvuldig nagevolgd. In Gallië (Frankrijk en België) en Engeland leefde de denarius voort, ook toen de Romeinen er niet meer heersten, eerst als goedkoop koperstukje met een vage kop op de voorzijde en wat streepjes op de keerzijde, maar vanaf de Vroege Middeleeuwen als gegarandeerde zilveren munt met een bepaald gewicht, waardoor hij voor de handel aantrekkelijk was.

Ook in de Afrikaanse en Arabische landen buiten het Romeinse Rijk werden primitieve munten geslagen naar Romeins model. De dynastie van de Sassanieden (een volk uit het oude Perzië) die in Iran de Parthen had opgevolgd verving de kleine ronde, haast onherkenbaar gestileerde drachme echter door een nieuw type: een dunne, platte zilveren munt met ongeveer hetzelfde gewicht, waarop de kop van de koning en profiel met zijn grote kroon en indrukwekkende kapsel aan de voorzijde is afgebeeld en twee priesters naast een vuuraltaar op de keerzijde. Dit type veranderde vierhonderd jaar lang, tussen 220 en 650, slechts van stijl; de voorstelling bleef exact gelijk.

In verschillende Indiase rijken vervingen de munten in Griekse en Romeinse stijl de gestempelde plaatjes zilver zoals die daar gebruikt werden. Hoewel de vierkante munten lange tijd typisch waren voor India, vormde door de vele handel met de Romeinen de ronde munten meerderheid.

Aan het begin van de 4de eeuw maakte het op de denarius en de antoninianus gebaseerde systeem - intussen sterk gedevalueerd door inflatie - plaats voor een nieuwe, waarin de gouden solidus (Latijns voor solide) de belangrijkste munt was; ook werden er veel verschillende, grote en kleine koperen munten aangemaakt. Zilver verloor aan betekenis.

Italiaanse munten in de middeleeuwen

Na de val van het Romeinse Rijk in de 5de eeuw door de vandalen (hier vind het woord vandaal zijn oorsprong gezien de ravage die zij aanrichtten in Rome) ging men over tot ruilhandel en stopte, net als in Griekenland de verspreiding van de huidige valuta. Karel de Grote, Koning der Franken en Keizer der Romeinen, voerde opnieuw de zilveren Denarius in rond de 8ste eeuw.

De Florijn

De herkomst van de gulden ligt niet in Nederland maar in Florence. In 1252 wordt in Florence een gouden munt geslagen - de fiorino - met op de keerzijde de lelie (flore) uit het stadswapen. In de 14e eeuw wordt deze "gulden florenus" ook uitgegeven in andere Europese landen. Allemaal onder de naam fiorino. Onze oude gulden (FL) werd voor het eerst geslagen in 1256 in Florence en kreeg de naam florijn. Eerst was de munt van goud (vandaar gulden), later van zilver.

De Italiaanse Lire

De Italiaanse Lire zag voor het eerst het licht rond 1860, bij de vereniging van de verschillende Italiaanse provincies door koning Victor Emmanuel II

De naam lire is afgeleid van libra (Latijns voor weegschaal of pond). Ze werd niet alleen gebruikt in Italië zelf, maar ook in de ministaten Vaticaanstad en San Marino. Op de lire stonden spraakmakende personen uit de Italiaanse geschiedenis. Vanwege jarenlange hoge inflatie stond de lire bekend als de minst waardevolle munt van West-Europa. In 2002 verving de euro de lire. De lire ging tegen een koers van 1936,27 lire versus 1 euro op in de nieuwe munt.

Bronnen:
www.italie.nl
www.bodemvondstenwereld.nl
www.standaard.be
www.wikipedia.nl
ea