Het Britse pond, officieel pond sterling genoemd is de munteenheid van het Verenigd Koninkrijk. Hoewel Schotland en Noord-Ierland eigen biljetten hanteren, uitgegeven door commerciële banken, kan men er zolang er pound sterling op staat in theorie in heel het Verenigd Koninkrijk mee betalen. De officiële ISO-code is GBP en het valutateken is £. Het symbool lijkt op de letter L, de eerste letter van het Latijnse woord libra, dat pond of weegschaal betekent. Er passen 100 pence (enkelvoud penny) in een Pond.
De Keltische stammen die zich zo’n 5 eeuwen v. Chr. hadden gevestigd in Engeland, waren het eerste mensen (zover bekend) die munten smeedde in Groot Brittannië. Het gaat hier om zowel bronzen, zilveren en gouden staters in legering met koper.
Toen de Romeinen Engeland binnenvielen in 43 n. Chr., na enkele mislukkingen in het verleden door Julius Caesar, wisten ze een groot deel te koloniseren en Engeland werd een Romeinse provincie, Brittannia. Er zijn grote hoeveelheden Romeinse munten gevonden op het Britse eiland waar de handel mee werd gedreven. Later tijdens de Romeinse bezetting werden de Romeinse munten en zelfs Griekse munten geimiteerd, wat men ‘Barbaarse imitatie’ noemde. Hoewel deze munten officieel niet mee gehandeld kon worden tijdens de Romeinse bezetting, onstond zo toch langzaam een eigen valuta, die na het vetrek van de Romeinen steeds meer en meer afwijkte van het Romeinse voorbeeld van een kop met stralenkrans.
De Angelen (hier komt de naam Engeland vandaan), Sasken, Juten en Friezen staken de Noordzee over en vielen Brittanië binnen. Deze Germaanse volken waren zeer geweldadig en technologisch inferieur aan hun Romeinse voorgangers. Sommige vestigden zich in Brittannië, anderen trokken door of werd niets meer van vernomen. Waarschijnlijk maakte deze volkeren gebruik van ruilhandel.
Britse munten in de middeleeuwen
In de 12de eeuw werd de sterling geïntroduceerd door Hendrik II van Engeland. Hier vinden we een mate van Franse invloed, door de bezetting van Engeland daar. Sterling komt namelijk van het Franse woord ‘esterlin’, wat sterk of standvastig betekend. Het pond komt van de gewichtseenheid Troy Pound. Troy pond, of Troy ounce is een gewichtseenheid van edelmetalen die voor ruim 31 gram staat. Troyes was een belangerijke handelsstad in het toenmalige Frankrijk, de plek waar deze maat is vastgesteld. De Troy ounce word nog steeds gebruikt voor edelmetalen zoals goud, zilver, platinum en palladium. Tot tegen het einde van de Eerste Wereldoorlog heeft het Pond de wereldeconomie gedomineerd als de sterkste munt - gewild als betalingsmiddel in vrijwel elk land. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd deze positie echter overgenomen door de Amerikaanse Dollar.
De Britse munt in de moderne tijd
Tot de overgang naar het decimale stelsel in 1971 werd het pond onderverdeeld in 20 shillings en een shilling in 12 pence. Prijzen werden weergegeven als L/s/d (librae, solidi, denarii: zoveel pond, zoveel shilling en zoveel pence), wat het omrekenen voor toeristen zeer ingewikkeld maakte. Een bedrag onder een pond, bijvoorbeeld 3/6, werd uitgesproken als "three and six". De ‘s’ van shilling stond in principe niet voor het woord zelf, maar voor het Latijnse ‘solidus’. Het symbool voor de penny was tot de overgang een ‘d’, van het Latijnse denarius. Naast het pond, de shilling en de penny, bestonden er in het LSD-systeem nog andere munten, die geen rekeneenheid waren, maar wel waren ingeburgerd. De farthing, groat, crown, halfcrown, florin (toevalligerwijs toendertijd gelijkwaardig aan de Nederlandse Florijn) en guinea.In 1971 werd het decimale stelsel ingevoerd. Vanaf dat moment was een pond verdeeld in 100 new pence. Hiervoor werd het symbool p gekozen, zodat er geen verwarring was met de oude penny waarvan het symbool d was. In de volksmond werd al gauw ‘pee’ gezegd (vertaling overbodig).
Bij de overgang naar het decimale stelsel werden er kleinere munten in omloop gebracht: 2p, 1p en ½p. De laatste hield het slechts enkele jaren uit. De oude munten van 1d gingen uit roulatie, evenals de sixpence en halfcrown.
Wat de Euro betreft geeft de Britse politiek aan dat Engeland nog niet klaar is om de Euro in te voeren. Feit is natuurlijk dat Engeland (veel) rijker is dan de meeste Eurolanden en hier waarschijnlijk dus financieel niet veel aan heeft.
Bronnen:
historiek.net
archeologieonline.nl
wikipedia
ea.
