Gisteravond heb ik met verbijstering gekeken naar het debat op de NOS. Ten eerste omdat de NOS het nodig vond om de vakantiefoto’s van de verschillende lijsttrekkers te bespreken en ten tweede omdat de politici wederom weer de meest achterlijke verhalen over de woningmarkt ophingen. Waarom de woningmarkt en de nieuwbouwmarkt niet vlot te trekken zijn.

Totaal van de wereld
Politici zijn wat mij betreft geheel van de wereld als het gaat om de woningmarkt. De beleidsmakers lijken totaal geen benul te hebben van wat de achterliggende reden is van de huidige problemen en halen er van allerlei zaken bij die weinig uit kunnen halen bij het vlotrekken van de woningmarkt en het herstellen van de nieuwbouwsector. Het werkelijke probleem is dat de woningmarkt de afgelopen jaren volgepropt is met nieuw geld. Wie een hypotheek afsluit bij de bank krijgt vers (bijgecreerd) geld dat in eerste instantie niet bestond. Dit nieuwe geld ging vervolgens richting de huizenmarkt, waardoor de prijzen in hoog tempo opliepen. De stijging van de prijzen zorgde op haar beurt weer voor nieuwe leningen (mensen gingen hun overwaarde verzilveren door een nieuwe hypotheek af te sluiten), waardoor er nog meer geld bij kwam. Die zeepbel is nu geklapt en dus gaan mensen massaal hun schulden aflossen. Het aflossen van schulden zorgt voor geldvernietiging en dus voor prijsdalingen, waardoor de woningmarkt steeds verder vast komt te liggen. Dit gebeurt net zolang, totdat al het wrakhout uit die woningmarkt is weggeveegd en de prijzen flink gezakt zijn.

Ik voorspelde eerder al dat ik een totale prijsdaling vanaf de top verwachtte van 60 tot 70 procent en ik verwacht nog steeds dat deze voorspelling uit zal komen. De politiek kan aan deze ellende eigenlijk niets doen, want er zijn geen maatregelen die ervoor zorgen dat die zeepbel ineens weer gevuld wordt. Het hele verhaal heeft dus weinig van doen met politieke besluiten en alle andere onzin die politici over de glazen doos met licht van binnen verspreiden. Ze kunnen alles proberen met nieuwe constructies en ze kunnen de hele santenkraam opentrekken, maar het zal niets uithalen, de markt is ziek en kan niet geholpen worden.

Kan de politiek dan niets doen?
Ja, dat kan ze wel. Nu de geldcreatie in de publieke sector niet meer op gang komt door de prijsdalingen in vastgoed, moet de overheid het stokje overnemen. De overheid zal dus, mits zij wil dat de consumptie niet compleet in elkaar stort doordat consumenten en bedrijven hun schulden gaan aflossen, de overheidstekorten op moeten laten lopen. Als de overheid hier namelijk niet voor kiest zal de consumptie instorten, waardoor de economie zeer hard geraakt zal worden. Ook loopt het systeem dan mathematisch vast, omdat ons systeem (vanwege het rentecomponent, lees voor meer uitleg deze column) alleen kan doorlopen zolang er meer geld wordt gecreëerd. Als de overheid als laatste partij weigert geld te lenen en daarmee nieuw geld in de economie te pompen is het hek van de dam en is er volgens mij niet meer dat het systeem tegenhoudt om volledig te ontsporen.

Dus alle praatjes van politici over de huizenmarkt en begrotingstekorten mogen wat mij betreft vandaag nog de prullenbak in. Ze kletsen maar een eind raak en lijken totaal geen benul te hebben van de onderliggende werking van het systeem. Timmermanswijsheden, daar zijn ze goed in, maar het systeem is veel te complex voor dergelijke denkbeelden. Helaas, zo komen we namelijk nergens.