Een kwestie van evenwicht en het haasje zijn.

Zelf ben ik er nogal van gecharmeerd om naar natuurkundige wetten te kijken bij de beoordeling van alles wat er zich rondom ons afspeelt. De meesten van ons hebben wel eens wat geleerd omtrent de wetten van Newton, Archimedes, Einstein en vele anderen. Ons weten is gebaseerd op de nalatenschap van dat soort illustere mensen. De beroemde formules die zij ontwikkeld hebben, kennen we en kunnen we toepassen. Dat wil nog niet zeggen dat we ze ook werkelijk begrepen hebben, maar voor de dagelijkse dingen is dat afdoende.

Een van de opvallendste zaken daarbij is de kwestie van evenwicht. Alles in de natuur zoekt een soort van evenwicht, soms ligt het voor de hand, maar soms ook moet je daar wat moeite voor doen om dat te zien. Denk bijvoorbeeld voor de eenvoudige zaken maar aan een hefboom en voor de wat meer ingewikkelde aan radio-actief verval. Tot zover de natuurkundige zaken.

Om er werkelijk iets mee te kunnen doen hebben we nog iets nodig. En dat is het kwantificeren van de problemen die we willen oplossen. Daar hebben we ook een uitstekende hulpmiddelen voor ontwikkeld, nl. wiskunde en logica. Voor mij is logica net wat anders dan wiskunde en hoeven niet altijd dezelfde uitkomst te geven, hoewel ze op dezelfde leest geschoeid zijn.

Nu wil ik het hebben over wiskunde en de kwestie van evenwicht. Een evenwicht betekent dat wat zich links in de vergelijking bevindt gelijk moet zijn aan wat er zich rechts van het ‘=’ teken bevindt. In de wiskundige formule betekent dit dat de waarde links gelijk moet zijn aan de waarde rechts uitgedrukt in dezelfde eenheden. In het linkerlid kunnen meerdere items staan net zoals in het rechterlid. En nu een simpel voorbeeld over logica en wiskunde: 2 x 3 = 3 x 2. In de wiskunde is dit correct, want de waardes links en rechts zijn gelijk, in de logica niet. Correct in de logica zou zijn 2 x 3=2 x 3. Bij logica komt ook nog wat filosofie om de hoek kijken.

Wat heeft dit alles nu te maken bij het beoordelen van bepaalde politieke en economische situaties? Veel zou ik zo zeggen. Door het veranderen van omstandigheden (parameters) ontstaan er verschillen in de uitkomst. Dat heeft tot gevolg dat het evenwicht verstoord is, de formule klopt niet meer. Er zal dan een nieuw evenwicht gezocht worden en dat kan door aanpassing van een of meerdere parameters aan een of beide zijden van de vergelijking. In het uiterste geval zelfs kan er een geheel nieuwe vergelijking ontstaan. Maar het zoeken naar een evenwicht zal blijven voortduren.

Wat je nu dagelijks om je heen ziet gebeuren is dat de meeste mensen het spoor bijster raken. Eerlijk gezegd, niet zo verwonderlijk. Het doodsimpele 1 + 1 is niet langer 2, afhankelijk van waar je in de maatschappij staat, en kan vele vormen aannemen. Een gevaarlijke situatie die steeds verder uit de hand dreigt lopen. Voor de bankier is 1 + 1=20 bij een tier-rate van 10, voor de centrale en bullion bank als we goud bekijken is 1 + 1= minstens 2 door het gebruik van swaps en bij het gebruik van derivaten volgens insiders zelfs 100. Voor de gewone man op straat 1 + 1= 1,9 bij 5% inflatie.

Nou niet bepaald een heldere situatie. Wat wel helder is, is dat de gewone man het haasje is.