Dat we te maken hebben met een schuldenprobleem, is als een open deur intrappen. Elke schuldencrisis op zich heeft zijn eigen ingrediënten die leiden tot hetzelfde eindresultaat, een faillissement en een drama voor de bevolking.

Japan heeft de grootste schuldratio van 200 %, dit zijn vooral overheidsschulden. Groot-Brittannië heeft dan vooral te maken met hoge schulden in de financiële sector. Spanje heeft dan weer vooral niet-financiële schulden. Elk land heeft zijn eigen recept dat leidt naar de ondergang.

Zware besparingen hebben een averechts effect op het te bereiken doel. Door de economie te verzwakken, dreigen de kosten hoger uit te vallen dan de opbrengst van de besparingen. Aangezien dit in de ogen van de Europese leiders nog steeds aanzien wordt als de enige oplossing, versnelt Europa de val naar zijn eigen graf. Door de zware besparingen lopen de rentevoeten op. Europa dacht hiervoor LTRO te kunnen gebruiken. Maar een schuldencrisis oplossen door meer schulden te creëren is als iemand op dieet zetten door hem meer te laten eten.

Over Spanje is al veel gezegd, over Italië blijft het verdacht stil. Kijk maar eens naar onderstaande tabel. De cijfers van Japan en Amerika zijn hallucinant, maar die hebben zelf nog controle over hun eigen munt. Italië niet en zij moeten in 2012 $ 428 miljard doorrollen en $ 72 miljard aan intresten betalen. Dat is dus al $ 500 miljard zonder extra schulden die er ongetwijfeld zullen bijkomen.


Afbeelding 1.1: Doorrollen overheidsschulden
(Klik hier voor een grotere weergave)

In Amerika gaat het ook van kwaad naar erger. De middenklasse verarmt waar ze bijstaan. QE na QE heeft voor haar naar biflatie geleid. Een stagnerend inkomen met stijgende inflatie voor levensnoodzakelijke producten.

Amerikaanse schulden stijgen door elk schuldplafond. Het ergste is dat het vooral onproductieve schulden zijn. In 2010 spendeerde Obama bijna evenveel aan militaire uitgaven als de rest van de wereld samen. Net als bij de Romeinen die hun munt devalueerde om de militaire uitgaven te bekostigen. Tot het Rijk viel. Geen enkele wereldgrootmacht is oneindig.


Afbeelding 1.2: Amerikaanse schulden stijgen door elk schuldplafond
(Klik hier voor een grotere weergave)

Een terugkerend patroon in de Westerse schuldencrisis is de grootte van de overheid. Door de jaren heen is de overheidssector groter geworden dan de private sector. In landen als België en Frankrijk bijvoorbeeld, maakt de overheid meer de 50 % uit van het bbp. Het probleem is dat de belastingen die de overheid ontvangen van de ambtenaren uit hun eigen zak komt. De private sector moet daarvoor opdraaien.

In Amerika verdient een ambtenaar dan nog eens dubbel zoveel als iemand in de private sector. De private sector moet dus nog meer aan productiviteit inboeten om de onproductieve overheid te kunnen bekostigen.


Afbeelding 1.3: Average Total Compensation Federal Civilian vs. Private Industry
(Klik hier voor een grotere weergave)

Maar het ergste van al is misschien nog wel dat niemand van elkaar iets wilt leren. Bewijzen en feiten zijn er genoeg, maar niemand wil gezichtsverlies lijden. Niemand wil de geschiedenis ingaan als de leider die zijn land in de afgrond reed, maar niemand beseft dat je juist wel de geschiedenis in kan gaan als diegene die het land een bocht van 180 ° liet nemen vlak voor de afgrond.

Ronald Hendrickx
Fininfo-be