Economie AlgemeenDe elektrische auto rijdt in Europa de showroom uit, terwijl achter de fabriekspoorten de rekening als een rouwbrief op de mat valt. Volgens het Internationaal Energieagentschap (IEA) groeide de Europese verkoop van elektrische voertuigen in 2025 met 30 procent. Wereldwijd steeg de afzet met 20 procent tot boven de 20 miljoen. Het zijn cijfers die naar feest zouden moeten ruiken. Maar bij Europese autofabrikanten hangt vooral de bedompte lucht van verdampende marges en investeringen die niet opleveren wat ervan werd verwacht. Een groeiende markt blijkt geen bescherming tegen een lange, natte winter op de resultatenrekening.
Bij Volkswagen zakte de operationele winstmarge van 5,6 procent in 2024 naar 1,8 procent in 2025. Het concern kondigde aan 50.000 banen te schrappen. Stellantis schreef in de tweede helft van 2025 bij zijn elektrische koersherziening 22,2 miljard euro af: een bedrag dat als een grafsteen op eerdere verwachtingen rust. Topman Antonio Filosa verklaarde in februari dat de onderneming het tempo van de energietransitie had overschat en daardoor te ver was afgedreven van de behoeften en financiële mogelijkheden van kopers. Volkswagen had in 2023 nog 193 miljard dollar toegezegd voor elektrificatie. De ambities waren monumentaal; de financiële kater is dat inmiddels ook.
Bekijk de cijfers
| Onderdeel | Waarde |
|---|---|
| 2024 — waarneming | 5,6 % |
| 2025 — waarneming | 1,8 % |
Intussen schuift China steeds meer stoelen aan bij een tafel waar Europese fabrikanten hun oude zekerheden zien verdwijnen. Volgens Cox Automotive-analist Stephanie Valdez Streaty waren Chinese auto’s in mei 2026 goed voor 20 procent van de EU-verkoop van volledig elektrische voertuigen. Goedkoper betekent daarbij niet automatisch dat ieder Europees model wordt verslagen: de BYD Dolphin Surf kost volgens de bron ongeveer 25.800 dollar, minder dan de vergelijkbare Citroën ë-C3, maar meer dan de Dacia Spring. Het sombere onderscheid zit in de structuur. Rhodium Group wijst op geïntegreerde productieketens, schaalvoordelen, staatssteun, fiscale voordelen en gunstige financiering. Zo’n voorsprong verdwijnt niet doordat concurrenten er moedeloos naar kijken.
Ook het Europese beleid ligt onder het donkere vergrootglas, al zijn verklaringen geen onbetwiste vonnissen. De EU besloot in 2023 tot volledige uitbanning van de CO₂-uitstoot van nieuwe auto’s vanaf 2035; die doelstelling werd later afgezwakt tot 90 procent reductie. Onderzoeker Jeff Degner stelt tegenover The Epoch Times dat fabrikanten te veel naar toezichthouders en te weinig naar klanten luisterden. Het IEA schrijft een deel van de Europese verkoopgroei juist toe aan strengere uitstootnormen in 2025. Regelgeving hielp dus de vraag vooruit, maar kon winstgevendheid niet cadeau doen. Dat wrange verschil ligt nu tussen de glanzende verkoopstatistieken en de bleke gezichten op het hoofdkantoor.
Aan de Amerikaanse overkant biedt terughoudendheid evenmin een droog onderkomen. General Motors kondigde in januari een afschrijving van 6 miljard dollar aan, nadat Ford 19,5 miljard dollar had gemeld bij het terugschroeven van elektrische ambities. De Amerikaanse EV-verkoop daalde in het vierde kwartaal van 2025 met 45 procent op jaarbasis, rond het wegvallen van de federale aankoopkorting van 7.500 dollar. Streaty pleit daarom voor flexibiliteit en een bredere mix van aandrijvingen. Elektrificatie groeit door, benadrukt zij. Voor autofabrikanten blijft daarmee een weinig feestelijke opdracht over: investeren in morgen, zonder vandaag onder de rekening te bezwijken.