Europa’s gasmarkt krijgt opnieuw de zenuwen: de futures voor aardgas stegen voor de tweede dag op rij precies op het moment dat landen hun voorraden beginnen aan te spreken. Dat gebeurt niet vanuit een comfortabele buffer, maar vanaf uitzonderlijk lage seizoensniveaus, waardoor elke koudegolf meteen zwaarder weegt. De toon is al paniekerig, en dat is geen toeval: de markt ruikt schaarste, niet ontspanning.

AI-illustratie

Volgens data van Gas Infrastructure Europe zijn de EU-opslagniveaus voor het eerst dit jaar gedaald. De vulgraad ligt rond 74%, ruim onder het gemiddelde van de afgelopen 15 jaar voor deze tijd van het jaar en volgens Bloomberg zelfs op het laagste seizoensniveau sinds de metingen in 2009 begonnen. Duitsland zit nog krapper, met opslagfaciliteiten die slechts voor 61% gevuld zijn. Dat maakt de marge voor fouten akelig dun.

Die kwetsbaarheid duwde de Nederlandse frontmaandfutures, de Europese referentieprijs, rond 9:42 Londense tijd boven 90 euro per megawattuur. Eerder deze week tikten de prijzen al het hoogste niveau sinds eind 2022 aan en inmiddels liggen ze bijna drie keer zo hoog als afgelopen winter. De pijn trekt dan ook verder dan de handelsvloer: industrie, vrachtvervoer en huishoudens voelen direct de druk van een markt die steeds duurder en nerveuzer wordt.

Daar komt bij dat Europa steeds meer leunt op de wereldmarkt, waar het moet concurreren met Aziatische kopers om LNG-ladingen. Zolang de onrust rond de Straat van Hormuz aanhoudt, blijft die aanvoer kwetsbaar. Het zachte oktoberweer in delen van het blok heeft de verwarmingsvraag weliswaar wat gedrukt en nutsbedrijven nog wat extra tijd gegeven om reserves aan te vullen, maar de vooruitzichten draaien alweer de verkeerde kant op nu volgende week warmer weer kan omslaan en de kou in november terugkeert.

De waarschuwing is duidelijk: een mildere winter kan de schade beperken, maar dat is verre van zeker. Goldman Sachs-grondstoffenexpert Daan Struyven waarschuwde eerder deze week dat Europese gasprijzen kunnen oplopen tot 150 euro als de LNG-export uit de Golf slechts een kwart van normaal blijft en de winter strenger uitpakt. Europa staat daarmee met een broze gasvoorraad aan de rand van het seizoen, terwijl de markt al trilt bij het idee van een paar harde vriesnachten.