De wereld zit in een economische crisis. Bijna overal ter wereld vertraagt de economische groei of zitten de landen in een recessie. Amerika sukkelt nog met de naweeën van de krediet- en huizencrisis, de groei in de opkomende economieën stokt en Europa zit in een verdeeldheid die doet denken aan de vooravond van de creatie van de Verenigde Staten van Amerika. Een reeks eenvoudige maatregelen zou de globale groei kunnen herstellen, maar... Amerika bijvoorbeeld, zit in een situatie waarbij de groei eenvoudig hersteld kan worden. Ze kunnen momenteel aan zeer lage rentevoeten lenen, ze hebben een redelijk hoge werkloosheid en verouderde overheidsinvesteringen. Zo hebben ze onder andere een verouderd en overladen elektriciteitsnet en grote infrastructuurproblemen.

Door de juiste overheidsinvesteringen met goedkoop geleend geld kunnen vele werklozen aan het werk worden gezet om deze te verhelpen. De overheid moet investeringen doen op haar eigen terrein, met haar eigen verantwoordelijkheid en de private sector meer zijn eigen weg laten zoeken. Enkel de politieke bereidheid ontbreekt nog.

Anticiperen om groei te bewerkstelligen

De Aziatische groeiproblemen kunnen aangepakt worden door rentevoeten te verlagen. De Australische, Chinese en Zuid-Koreaanse centrale banken hebben in het verleden al bewezen op de juiste momenten in te grijpen en correct te anticiperen op wat komen gaat. Hun economische groei is dan misschien lager dan voorheen, maar laat met 7,6 % voor China, 4,3 % voor Zuid- Korea en 2,4 % voor Australië toch nog steeds een mooie groei zien. Lagere rentevoeten kunnen deze opnieuw aanwakkeren.


Afbeelding 1.1: Australia Interest Rate - Benchmark Interest Rate
Klik hier voor een grotere weergave


Afbeelding 1.2: China Interest Rate - Benchmark Interest Rate
Klik hier voor een grotere weergave


Afbeelding 1.3: South Korea Interest Rate - Benchmark Interest Rate
Klik hier voor een grotere weergave

Factoren die groei beperken

Maar India en Rusland zitten met zware politieke problemen terwijl China en Brazilië de gevolgen voelen van de verminderde consumptiedrang in Europa en Amerika als gevolg van de crisis. De Indische economie zit al langer dan vandaag in zwaar weer. Doordat de overheid te veel schulden heeft, beperkt dit de groei in de private sector en blijft de inflatie op een gevaarlijk hoog niveau. Door het gefragmenteerde politieke landschap zijn de nodige hervormingen uitgebleven. De Russische bevolking gaat al decennia lang gebukt onder het bewind van de Tsaren, de communisten en de maffia. De Russische leiders hebben meer oog gehad voor zichzelf dan voor de bevolking. Olie heeft Rusland gered maar corruptie heeft het land weerhouden van de nodige hervormingen waardoor het land trager groeit dan de andere BRIC-landen.

consumptie gedreven groei

China en Brazilië hebben een verschroeiende groei gekend de laatste 10 tot 20 jaar. Deze groei kwam er door de sterke vraag uit de Westerse wereld naar hun producten. Nu de Westerse economieën fors vertragen, vertraagt de Chinese en Braziliaanse economie mee. Met een groeiende Chinese middenklasse verschuift de economie naar een meer consumptie gedreven groei waardoor de vraag naar grondstoffen uit Rusland en Brazilië daalt.

Europa bevindt zich in een situatie die doet denken aan de vooravond van de creatie van de Verenigde Staten van Amerika. Een grote groep landen wil zich verenigen, maar kan er niet aan uitraken op welke manier de integratie moet gebeuren door een gebrek aan een gecentraliseerde autoriteit. De centrale bank moet rentevoeten bepalen voor uiteenlopende economieën, sterke zoals Duitsland en zwakke zoals Griekenland, hetgeen een onmogelijke taak is.

Europa moet een eigen Verenigde Staten creëren met geïntegreerde verantwoordelijkheden en een verbeterde relatie tussen de centrale bank en de overheden. De Europese Unie zelf bestaat al vele jaren en heeft al veel werk verricht, de integratie is dus al begonnen. Een volgende stap is onvermijdelijk.

Amerika moet dus meer uitgeven aan zijn eigen infrastructuur. De BRIC-landen zijn niet meer de grote motor achter de globale groei, maar hebben nog wel de potentie om hun groei te vergroten. En Europa moet zijn integratieproblemen overwinnen. Op deze manier kan de globale economische groei worden hersteld.

Ronald Hendrickx – Fininfo-be