Bijna alles wat er vandaag de dag verteld wordt over de afgelopen perioden van een goudstandaard is onzin. Een van de populairste argumenten is het gezegde dat een goudstandaard ‘een evenwicht in de handelsbalans’ zal geven.

De Verenigde Staten gebruikten zo’n 182 jaar een dergelijk gouden standaard systeem. Dus zouden we nu zo langzamerhand toch wel mogen weten wat het antwoord op die vraag is, nietwaar? Leidt zo’n gouden standaard systeem nu inderdaad tot een handelsbalans evenwicht? Hadden de Verenigde Staten nu zo’n evenwichtige handelsbalans in die afgelopen 182 jaar?

U weet het antwoord hierop al, is het niet? Dit is complete fantasie.

Gedurende het grootste deel van de 19e eeuw – de zogenaamde gouden standaard jaren – hadden de Verenigde Staten te maken met een kapitaal instroom, wat we kennen onder de term ‘lopende rekeningen tekort of overschot’. Zo rond 1830 importeerde de Verenigde Staten gemiddeld voor zo’n $ 125,4 miljoen per jaar. Tegen het laatste decennium van de 19e eeuw was dit opgelopen tot $ 3.071 miljoen per jaar.

Waarom gebeurde dit? Wel, omdat de VS zo’n goede plaats was om te investeren, daarom investeerden de Europeanen hier.

In feite is alle handel altijd al in evenwicht. Dat is wat handel nl. uiteindelijk voorstelt: het uitruilen van zaken van gelijke waarde.

Maar toch hebben we hier te maken met een beetje vreemde uitleg van de gebruikelijke terminologie. Om de een of andere reden, wanneer iemand goederen tegen goederen verhandelt, dan is dat in evenwicht. Maar zo gauw ze goederen verhandelen voor enigerlei financiële bezitting, voornamelijk geld en obligaties, dan is het plotseling niet meer in evenwicht.

Waarom zou iemand nou eigenlijk onze staatsobligaties kopen? Voor de meeste landen is het erg moeilijk om buitenlanders ertoe over te halen obligaties in lokale munt te kopen. Zij willen alleen maar obligaties in de voornaamste internationale valuta, zoals de dollar en de euro. Waarom is dat nou eigenlijk zo? Is het misschien omdat niemand de Viëtnamese dong of Hongaarse forint vertrouwt? Zou uzelf nu een 10-jarige promesse kopen voor 10 miljoen Paraguese guarani? Ik ook niet, tenzij misschien tegen een wel heel goede, scherpe prijs.

Laten we nu eens aannemen dat u een obligatie koopt in een betrouwbare aan goud gelinkte munt, zoals de dollar uit de 19e eeuw. Nadat de dollar al zo’n 100 jaar aan het goud gekoppeld was in het jaar 1900, zou de gemiddelde buitenlandse investeerder een 10 of 30-jarige obligatie kunnen kopen en er redelijkerwijs zeker van kunnen zijn dat die nog steeds een goede waarde had 10 of 30 jaar na aankoop. De munt was stabiel en fluctueerde niet tegen de aan de goud gelinkte Europese munten.

Investeerders waren meer dan bereid er een hoge prijs (met lage rente) voor neer te leggen. En de verkopers van die obligaties worden dan in staat gesteld nog meer daarvan op de markt te brengen tegen dat soort lage rentes.

Met andere woorden, zo’n aan goud gelinkte munt maakte het verkopen van obligaties en ook aandelen, wat bekend staat onder de naam ‘internationale kapitaal stromen’, veel attractiever voor iedereen. Het tijdperk van de wereldwijde gouden standaard uit 1870-1910, was een tijd van internationalisatie, vrije stromen van kapitaal en hoge niveau’s van investeringen in opkomende markten.

Sinds de term ‘internationale kapitaal stromen’ een andere uitdrukking is geworden voor ‘handels onevenwichtigheid’, zien we dat het goud standaard systeem uit die tijd juist deze onevenwichtigheden stimuleerde. Met andere woorden, men was juist gelukkig met het feit in andere landen te kunnen investeren, omdat er in betrouwbare goud-gelinkte munt gehandeld werd.

We zien dat zowel de leners als uitleners profiteren, wanneer zij zaken doen in een zeer betrouwbare munt. Dat is dan ook de reden dat het land met de beste internationale munt het financiële centrum van de wereld werd. Toen iedereen, begin 20e eeuw, graag wilde lenen en uitlenen in het aan goud-gelinkte Engelse pond, was het ook niet verwonderlijk dat London het financiële hart van de wereld werd. Na een aantal devaluaties echter begon het vertrouwen van de mensen t.a.v. Engelse pond af te nemen en werd de US dollar attractiever.

Maar ook de US dollar is nou niet bepaald een betrouwbare munt. Hoeveel denkt u dat de US dollar nog waard is over 10 of 30 jaar? Moeilijk in te schatten, nietwaar? Daarom zijn vele mensen op dit moment op zoek naar een nieuwe munt om te gebruiken als belangrijkste internationale munt. Helaas hebben we tot op dit ogenblik nog geen goede vervanger gevonden.

Dat land dat de mensen kan geven wat ze eigenlijk willen – een betrouwbare munt – zal dus het nieuwe financiële hart van de wereld worden. Historisch gezien was het altijd een aan goud-gelinkte munt die als het meest betrouwbaar werd beschouwd. Het doel van een gouden standaard systeem is dan ook om de meest stabiele en betrouwbare munt te creëren die maar mogelijk is.

Theoretisch zou het misschien mogelijk zijn om een munt te verzinnen die nog stabieler en betrouwbaarder is dan het gebruik van een gouden standaard systeem. Alleen hebben de pogingen daartoe van de afgelopen 500 jaar nog geen resultaat opgeleverd. En eerlijk gezegd is daar ook helemaal geen reden voor, want de gebruikte goudstandaard systemen van Engeland of de VS veroorzaakten geen problemen die verbeterd moesten worden. Zij kwamen in de praktijk geheel overeen met zoals men de zaken had voorzien, mits integer toegepast.

Er zijn slechts twee redenen waarom we vandaag de dag geen goud standaard systeem gebruiken. De eerste is dat we ondertussen van het idee gecharmeerd geraakt zijn dat we alle economische problemen met valuta manipulatie kunnen oplossen. Dit is waar Ben Bernanke het de hele tijd over heeft en ook waar de Engelsen het over hadden – vlak voordat het Engelse pond zijn leidinggevende positie als ’s werelds beste munt verloor. Het is totaal tegenstrijdig met het doel van het creëren van een stabiele, neutrale, voorspelbare munt.

De andere reden is dat men niet weet hoe het dan zou moeten. Men zit nog steeds vastgeroest in het vermeende argument als ‘een gouden standaard zorgt voor een handelsevenwicht’. Het is gewoon een feit dat ze niet in de gaten hebben dat de geschiedenis het tegendeel aantoont. Het schijnt ze ook helemaal niet te storen. Zij blijven dit argument maar herhalen, al decennia lang, in totale onwetendheid van wat de geschiedenis daar nou eigenlijk over zegt.

Voordat we een gouden alternatief voor de eindeloos misbruikte dollar zullen krijgen, zullen we eerst mensen moeten vinden die wel weten hoe het spel gespeeld wordt. En eigenlijk is dat niet eens zo moeilijk. We voorspellen u dat het eerste belangrijke land dat deze kennis wel in huis heeft, China is. En dat na een roerige periode en vele overgangen de Chinese yuan de eerste aan goud gelinkte munt van de wereld zal worden. Hieruit volgt dan automatisch dat Shanghai het nieuwe financiële hart van de wereld zal worden.

Bron: Nathan Lewis