John Mauldin noemt dit land 'a bug in search for a windscreen' en niet ten onrechte. Europa ligt al een tijdje onder vuur door de hoge schulden. Er is echter nog een Westers land dat nog veel meer schulden heeft en dat tot nu toe uit de problemen wist te blijven, maar hoe lang nog?
Japan moet volgend jaar voor 44,2 biljoen yen obligaties verkopen om de 90,3 biljoen yen aan uitgaven te financieren, dit is 49 %. De 44,2 biljoen yen is meer dan de totale belastinginkomsten van het land. Het primaire tekort wil de minister van financiën, Noda, terugdringen tot 24,1 biljoen yen, of 5,1 % van het bbp. Japan is dus uiterst afhankelijk van de obligatiemarkt
Een van de redenen waarom Japan uit de radar van de markten is gebleven, is dat de obligaties voornamelijk binnen Japan circuleren. De Japanse bevolking is ook heel loyaal ten opzichte van de overheid. Tot voor kort waren de Japanse pensioenfondsen de grootste kopers van obligaties.
Door de vergrijzing zijn de pensioenfondsen netto verkopers geworden. De toenemende gepensioneerden tegenover de afnemende werkende bevolking zorgt ervoor dat de pensioenfondsen meer obligaties moet verkopen om aan hun verplichtingen te voldoen.
Om dit te compenseren zien de Japanners de buitenlandse investeringen toenemen. In het eerste kwartaal 2011 zat 5 % van de obligaties in buitenlandse handen. Tegen eind 2011 zal dit zijn toegenomen tot 8,2 %.
Tien jaar geleden bedroeg de schuldengraad al 150 % van het bbp, eind 2011 is dit opgelopen tot boven de 220 %. Dit zal alleen maar groter worden aangezien het verschil tussen belastinginkomsten en de uitgaven alleen maar toeneemt. En net als Italië moet Japan in 2012 een massa nieuw geld zien te vinden.
Een ander probleem is de handelsbalans. Het Japans handelsoverschot neemt af. Door de kapitaalexport van dividenden en intresten blijft de handelsbalans voorlopig nog positief. Dit alles heeft als gevolg dat de Japanners op den duur moeten kiezen tussen hogere buitenlandse inmenging of het printen van extra yens.
Buitenlanders overtuigen om obligaties te kopen aan de lage intresten beneden 1 % zal niet evident zijn en een stijgende rentevoet heeft nefaste gevolgen voor de financiering. Japan leeft nog door deze lage intrestvoeten. Indien men kiest voor het printen van geld, zal dit tot inflatie leiden wat dan weer nefast is voor de koopkracht van de bevolking.
