De Europese gasvoorraad slinkt terwijl de kou al aan de deur rammelt: op de energiemarkt lijkt het winterlicht voortijdig gedoofd. Europese TTF-gasfutures stegen volgens het aangeleverde bericht met maximaal 4,1% en passeerden 100 euro per megawattuur, voor het eerst sinds december 2022. Die driedubbele cijfers vormen een naargeestig decor voor een continent dat zich op een koudegolf voorbereidt, terwijl verstoringen van de aanvoer via de Straat van Hormuz voortduren. De prijsstijging is daarmee meer dan een onvriendelijk getal op een handelsscherm: ze weerspiegelt zorgen over de beschikbare buffers en de kwetsbaarheid van aanvoerroutes.

AI-illustratie

Onder dat prijsgeweld ligt een voorraadpositie die weinig troost biedt. De opslagplaatsen zijn volgens het bericht voor slechts 75% gevuld, tegenover een tienjarig gemiddelde van ongeveer 90% voor deze tijd van het jaar. Cijfers van Gas Infrastructure Europe lieten vorige week voor het eerst dit jaar een daling van de EU-gasvoorraden zien. Europa is dus aan de onttrekkingsperiode begonnen met minder reserve dan gebruikelijk. Begin volgende maand wordt in delen van continentaal Europa een koude-inval verwacht. Dat betekent niet dat tekorten vaststaan, maar wel dat de ruimte om opeenvolgende koudeperiodes op te vangen beperkt is. De voorraadkelder is niet leeg; geruststellend klinkt het gerammel evenmin.

Aan de overkant van de Atlantische Oceaan hangt een heel ander weerbeeld, wat het Europese ongemak alleen bitterder maakt. Amerikaanse gasprijzen blijven volgens het bericht relatief beteugeld door ruime voorraden en warmte die met El Niño samenhangt in de 48 aaneengesloten staten. De aangehaalde grafiek zet Europees gas op 32,628 dollar per miljoen Britse thermische eenheden, tegenover 2,773 dollar voor Amerikaans gas: ongeveer 11,8 keer zoveel. Die vergelijking gebruikt andere eenheden dan de TTF-notering in euro per megawattuur. Ze toont een trans-Atlantische energiekloof waarin Europa, volgens deze momentopname, aan de dure kant van de rekening staat.

Ook geopolitiek biedt dit verhaal weinig beschutting tegen de regen. Tom Marzec-Manser, directeur Europees gas en LNG bij Wood Mackenzie, noemt 100 euro tegenover Bloomberg een psychologische grens die verdere stijgingen mogelijk afremt. Tegelijk waarschuwt hij dat de veranderlijke situatie in het Midden-Oosten, mede tegen de achtergrond van de komende Amerikaanse tussentijdse verkiezingen, weinig nodig laat om Europese gasprijzen verder op te jagen. Goldman-energiespecialist Daan Struyven schetste eerder deze maand een nog donkerder, nadrukkelijk voorwaardelijk scenario: 150 euro per megawattuur tegen het jaareinde als de LNG-export uit de Perzische Golf niet boven 25% van normaal uitkomt én de winter één standaardafwijking kouder wordt dan gemiddeld. Geen vaststaand noodlot dus, maar een onheilspellende rekensom waarvan beide voorwaarden ertoe doen.