Volgens berichtgeving werken Iran en India momenteel een plan uit om olie met goud te betalen. Nu vraagt u zich misschien af, waarom is dat zo belangrijk? Wel, dat heeft te maken met het belang van de dollar en de extreem gevaarlijke politieke situatie rond Iran. Officieel geven de VS en de EU als reden voor het embargo dat Iran bestraft moet worden voor het niet opgeven van zijn atoomprogramma. Met een olie-embargo op de aardolie export uit Iran wil men dat land internationaal isoleren en meteen de koers van de Iraanse valuta zo ver onder druk zetten, dat Iran in ernstige problemen raakt.

Maar deze redenering snijdt geen hout, want deze sancties zullen geen effect hebben. Iran is helemaal niet zo geïsoleerd, zoals menigeen denkt en India zal Iran blijven steunen, totdat de VS toegeven of hun ware redenen voor deze crisis op tafel zullen leggen. En deze reden betreft de Amerikaanse dollar en zijn rol als internationale reserve valuta.

In de 70'er jaren werd er een internationale afspraak gemaakt dat alle zaken die de koop en verkoop van ruwe olie betroffen, uitsluitend in Amerikaanse dollars afgewikkeld mochten worden. Met dit monopolie in het voor de wereldeconomie van levensbelang zijnde zaken doen in olie werd de positie van de Amerikaanse dollar als reserve valuta steeds belangrijker. Dit beperkte zich niet alleen tot olie maar breidde zich uit tot alle grondstoffen en geproduceerde goederen die wereldwijd verhandeld werden. De vraag naar dollars werd op die manier voor lange tijd vastgelegd en dreef de dollar tot exorbitante hoogtes.

Daarbovenop legden vele landen hun met de export verdiende dollars vast in VS staatsobligaties en gaven daarmee de VS een schier onuitputtelijke bron van krediet, die de VS naar willekeur konden gebruiken. Het is nu algemeen bekend waartoe dit geleid heeft. Een Amerikaanse regering die aan schulden ten onder dreigt te gaan, terwijl de bevolking heeft te lijden onder een hardnekkig hoge werkloosheid, die voor een deel op deze hoge dollarkoers terug te voeren is. En verder leidde dit tot een ineenstorting van de vastgoedmarkt, extreem hoge privé schulden, een opgeblazen bankensysteem en een aangeslagen economie. Zo alles bij elkaar genomen bevestigen de VS helemaal niet het beeld van supermacht nummer 1, die de privileges en voordelen verdient van een dollar als reserve valuta in een wereldhandel zoals die zich nu manifesteert.

Ook andere landen worden zich meer en meer bewust van deze situatie en zoeken naar alternatieven bij hun internationale handel om zich los te maken uit deze wurggreep van de Amerikaanse dollar. Een begin werd gemaakt met de internationale oliehandel.

Als de Amerikaanse dollar zijn rol als wereld reserve munt verliest dan wacht haar een bittere en duistere toekomst. De rol van de dollar als internationale reserve munt is voor een groot deel verantwoordelijk voor de hoge koers daarvan. Een zo ingrijpende verandering in de waarden van de fiat valuta, zal zich voor enige valuta positief, maar voor andere negatief uitwerken. De consequenties hiervan zijn echter heel moeilijk voorspelbaar. Een ding kan men wel met zekerheid vaststellen en dat is dat de goudprijs zal stijgen. Onzekere fiat valutaverhoudingen hebben de goudprijs altijd al doen stijgen. En we leven nu inderdaad in onzekere tijden.

Om alles eens even op een rijtje te zetten moeten we terug gaan naar het jaar 1973. De Amerikaanse president Nixon drong er toen bij koning Feisal van Saudi-Arabië op aan de olie uitsluitend nog in
dollars te verkopen en het overschot aan dollars om te zetten in VS staatsobligaties. Als tegenprestatie zou Amerika de Saudische olievelden tegen de Sovjet Unie en andere landen, zoals Iran en Irak beschermen. Dit was het begin van een positieve en zeer voordelige economische ontwikkeling van de VS. Ook al was het net zo kunstmatig geschapen als de laatste vastgoedbubbel, maar het was wel de waarderingsgrondslag voor de dollar.

In 1975 hadden ook de andere Opec-landen er in toegestemd alle olie uitsluitend tegen dollars te verhandelen. Alle andere landen ter wereld legden zich er nu op toe om in het bezit te komen van de benodigde dollar deviezen om olie te kunnen importeren. En deze grote en stijgende vraag naar dollars deed de waarderingsgrondslag voor de dollar alsmaar maar toenemen. Tevens investeerden vele olie exporterende landen hun overschotten ook in VS staatsobligaties en bouwden daarmee een haast onuitputtelijke bron op voor kredieten die de Amerikaanse regeringsuitgaven moesten dekken.

Dat Petro-dollar systeem was een briljante, politieke en economische zet. Daarmee werd wereldwijd de met de olie verbonden geldhandel gedwongen door het systeem van de Amerikaanse FED te vloeien. En op die manier ontstond een immer grotere vraag naar Amerikaanse dollars en schuldpapier. Tegelijkertijd moesten de VS voor aardolie steeds minder betalen, omdat de valuta waarin die olie betaald werd dezelfde was die door de Amerikanen zelf gecontroleerd en gedrukt werd.

Dit had tot gevolg dat van Rusland tot China en van Brazilië tot Zuid-Korea, ieder land moeite moest doen om uit zijn exportwinst zo veel mogelijk Amerikaanse dollars te kopen om zijn olie importen te kunnen betalen. Dit bracht de Amerikanen veel voordeel.

Toen het aardolieverbuik in de 80'er jaren behoorlijk opliep nam ook de vraag naar dollars evenredig toe en bezorgde de Amerikaanse economie een boost. Een sterke Amerikaanse dollar maakte het mogelijk goedkoop te importen, ten koste van de rest de wereld. Maar ook hier kwam de uiteindelijke afrekening. De goedkope importen troffen de Amerikaanse economie na verloop van tijd hard en het verlies aan arbeidsplaatsen in de productiebedrijven is nog steeds een van grootste problemen. Maar er dreigt nog een gevaar, dat tot nu toe verborgen bleef. De waarde van dollar wordt voor het grootste bepaald door de aardolie. Als de olie in de toekomst in zijn geheel of gedeeltelijk in een andere munt afgehandeld wordt, dan hebben vele landen hun dollar deviezen niet meer nodig. De daaruit voortvloeiende verkoop van dollars zal de waarde ervan erg doen afnemen.

Laten we een gedachten-experiment doen. De hele wereld denkt dat de VS een oorlog voorbereid om zijn olie-importen veilig te stellen. Maar is het eigenlijk niet zo dat de VS die oorlog wil om het petro-dollar systeem te redden? Irak levert een bewijs voor deze stelling. Tot het jaar 2000 had geen enkel Opec-land ter wereld het gewaagd om onder het juk van de petro-dollar uit te komen. En zo lang de dollar de sterkste munt ter wereld bleef, was daar ook geen aanleiding toe. Maar eind 2000 overtuigden Frankrijk en enige andere EU-lidstaten Saddam Hoessein om de dollar te laten vallen en in plaats van in levensmiddelen en dollars de olie in euro's af te rekenen. In maart 2003, bij de 1e inval in Irak, waren er meer landen, zoals Rusland, Iran, Indonesië en Venezuela, die ook van de dollar af wilden. In april 2002 was het Spanje dat aan Iran vroeg een analyse te maken wanneer het mogelijk zou zijn voor de Opec-landen, de olie af te rekenen in euro's i.p.v. dollars. Deze ontwikkeling, die door Irak in gang gezet was, bedreigde de wereldheerschap van de dollar als wereld reserve valuta en haar waarde. In maart 2003 viel Amerika Irak binnen en maakte een einde aan het aan de euro voor aardolie.

Er zijn nog meer historische voorbeelden van hoe de VS te werk ging bij het verhinderen dat andere valuta de rol van de petro-dollar overnamen. Daarbij maakten ze soms gebruik van onorthodoxe methoden. Dominique Strauss Kahn, toen nog president van het IMF, stelde in april 2011 nog een nieuwe wereldvaluta voor als tegenwicht tegen de petro-dollar. Drie maanden later deed zich het voorval voor, waarbij DSK een kamermeisje lastig viel en binnen enige weken als president van het IMF moest aftreden. Later werden alle tegen hem ingebrachte beschuldigingen teruggenomen. Oorlogen en andere achterbakse middelen worden niet geschuwd en de kosten daarvan wegen volgens de Amerikanen ruim op tegen het potentiële verlies van hun riante positie met de petro-dollar. Als de euro, roebel, renminbi, of zelfs goud als betalingsmiddel voor olie gebruikt gaat worden, zal de dollar snel aan invloed verliezen en dat betekent dan een groot waardeverlies voor de dollar. Als de rest van de wereld gaat beseffen dat het mogelijk is in het internationale handelsverkeer te komen tot alternatieven voor de petro-dollar, dan wordt VS met een levensgrote bedreiging geconfronteerd.

En misschien wordt Iran wel door de EU en de VS in een isolement gebracht, maar Iran beschikt nog steeds over trouwe bondgenoten. Iran en Venezuela bereiden inmiddels olieprojecten met een waarde van 4 miljard dollar voor, waartoe ook een bank gaat behoren. India blijft Iraanse olie kopen, omdat het Iran als een grote handelspartner ziet, die momenteel prompte betaling voor zijn leveranties nodig heeft. Ook Griekenland doet niet mee aan het olie-embargo van Iran, omdat Iran de enige olie-leverancier is, die het zo goed als failliete Griekenland op krediet wil leveren. Ook Zuid-Korea en Japan doen niet mee, omdat ze mede van de Iraanse leveringen afhankelijk zijn. En de handelsbetrekkingen tussen Iran en Rusland worden ook met het jaar sterker. En dan is er ook nog China. Voor China is de levering van olie en gas vanuit Iran een zaak van nationale veiligheid. Deze leveringen omvatten 15% van de binnenlandse Chinese behoefte aan olie en gas. Iran is voor China van meer belang dan Saudi-Arabië voor de VS wat dit soort leveringen betreft. En daarmee is meteen duidelijk dat China zich niet met de EU en de VS in een embargo op Iraans olie en gas zal vinden. Het zal beslist middelen vinden om zulk een embargo te omzeilen, want met deze leveranties is een nu jaarlijks een bedrag van ca. 30 miljard dollar gemoeid en schattingen gaan ervan uit dat het in 2015 om ca. 50 miljard zal gaan. Deze leveranties zal China op geen enkele wijze in gevaar willen brengen. Het stelt China, maar ook India, zelfs in staat om van dit embargo te profiteren en wel omdat het zijn olie en gas nu goedkoper kan inkopen omdat de EU kopers wegvallen.

Het pact tegen de petro-dollar wordt op deze manier alleen maar sterker. Men kan er beslist vanuit gaan dat geen van de landen die Iraanse olie en gas zullen blijven kopen, dit zullen doen in dollars. Er is zelfs al sprake van dat India die olie wil betalen in Rupees, Yen en zelfs goud, al gaat het bij goud om kleinere hoeveelheden. En wat de handel tussen Rusland en Iran betreft wordt al langere tijd betaald in Roebels en Reaal. India gebruikt al de Yuan in zijn handel met China. Rusland en China wikkelen hun handel al een jaar lang af in Roebels en Yuan. En ook Japan en China gaan bij hun wederzijdse handel meer gebruik maken van Yen en Yuan. En hoe zit het nu met de energiehandel tussen Iran en China? Deze worden nu al in Yuan, Reaal en goud afgewikkeld.

Als het de Europeanen ernst wordt met het embargo dan zullen de dagelijkse 2.4 miljoen barrels olie die tot nu toe geleverd werden, dus niet meer in de petro-dollar afgerekend worden. Met deze gedachte in het achterhoofd wordt het steeds duidelijker dat aan de gespannen situatie in de Perzische Golf een vertwijfelde poging van de VS ten grondslag ligt om het petro-dollar systeem koste wat kost te verdedigen.

Dit verlaten van de petro-dollar wordt nu door Iran op de spits gedreven en worden door landen als Rusland, India en China ondersteund. Dit zal in Washington leiden tot pogingen alles in het werk te stellen om een aanleiding te vinden om een machtswisseling in Iran te veroorzaken. En dat doen ze dan ook op een subtiele manier. De IAEA, het atoomcommittee, heeft in november 2011 een onderzoek afgerond naar de nucleaire installaties in Iran en daarbij vastgesteld dat Iran kort voor het tijdstip zou kunnen staan een atoombom te kunnen produceren. Bij hun laatste bezoek echter rapporteerden de inspecteurs dat er geen aanwijzingen gevonden zijn dat Iran atoomwapens ontwikkelt. Buitendien als het werkelijk gaat om schurkenstaten met atoomwapens gaat, waarom worden Noord-Korea en Pakistan dan niet aangepakt?

Er is nog een andere overweging die alleen betrekking heeft op investeringsbeslissingen in deze situatie. Rusland, India en China behoren tot de groep van opkomende landen. Zij hebben alle grote goudvoorraden en als de petro-dollar er niet meer zal zijn en ook andere valuta die rol niet kunnen overnemen, dan zullen zij hun goudvoorraden benutten om zich van de benodigde olie te voorzien. Want goud is nog altijd het enige geld en laatste redmiddel als de huidige fiat valuta's onderuit gaan.

2012 kon wel eens het jaar worden waarin de wereld zich voor het eerst van de petro-dollar los koppelt. Stel je voor dat alle landen in hun handelsbetrekkingen weer hun eigen valuta's zouden gebruiken en zich steeds meer terug zouden trekken uit de dollar en de VS staatsobligaties. Dan zou dat betekenen dat de dollar, waarschijnlijk eerst langzaam, maar dan steeds sneller zijn waarde zal verliezen. Dat hoeft voor de VS nog niet eens zo slecht af te lopen. Immers de gigantische schulden zullen zij nooit kunnen af betalen zolang de dollar op het huidige hoge niveau blijft. Als de dollar daarentegen sterk verzwakt, dan is het opeens mogelijk de schulden aan het buitenland wel af te betalen en opnieuw te beginnen. Dat zal natuurlijk alleen mogelijk zijn als de dollar zijn reserve status verliest, met de daarbij behorende privileges, waaraan de Amerikanen zo gewend geraakt zijn.

Het is eigenlijk op zich al verwonderlijk dat het petro-dollar systeem al die tijd al zo goed gefunctioneerd heeft. Het is natuurlijk een kwestie van de tijd wanneer veranderende omstandigheden het zullen dwingen om tot een eind te komen.