(Geo-) politiek
De Belarussische president Aleksandr Loekasjenko heeft op 3 november de Amerikaanse president Donald Trump geprezen voor diens rol in de diplomatie rond de oorlog in Oekraïne. Volgens het Belarussische staatspersbureau BelTA zei hij op de vierde Internationale Conferentie over Euraziatische Veiligheid in Minsk dat Trump helpt voorkomen dat de oorlog uitmondt in een wereldwijd, mogelijk nucleair conflict. Loekasjenko vond dat Trump daarvoor de Nobelprijs voor de Vrede zou moeten krijgen. Zijn uitspraken volgden op de aankondiging van de Amerikaanse gezant Steve Witkoff dat vertegenwoordigers van Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten op 10 en 11 november in Abu Dhabi zullen overleggen.
Loekasjenko stelde dat Trump Europese landen ervan weerhoudt een nucleair conflict te veroorzaken. Dat is een politieke beoordeling van de Belarussische president, geen vaststelling die door de aangehaalde informatie wordt onderbouwd. Zijn positie moet bovendien worden gezien tegen de achtergrond van de nauwe banden tussen Minsk en Moskou. Belarus stond Rusland in 2022 toe zijn grondgebied te gebruiken voor de invasie van Oekraïne en stemde later in met de plaatsing van Russische tactische kernwapens. Daarmee is Belarus nauw betrokken bij de veiligheidsverhoudingen waarover Loekasjenko zich uitsprak.
Tegelijkertijd zegt Loekasjenko dat zijn land niet aan de oorlog wil deelnemen. Hij noemde het betrekken van Belarus bij de gevechten een gevaarlijke escalatie die zijn land geen voordeel zou opleveren. Minsk is volgens hem bereid te helpen de oorlog te beëindigen en biedt zich aan als gastland voor onderhandelingen. Die diplomatieke bereidheid staat naast de militaire samenwerking met Rusland; uit de aangeleverde informatie blijkt niet dat Rusland of Oekraïne het aanbod heeft aanvaard.
Volgens Witkoff zullen de gesprekken in Abu Dhabi op ambtelijk niveau gaan over de-escalatie, verdere stappen richting vrede, humanitaire inspanningen en veiligheidsafspraken voor na de oorlog. Hij verwees naar eerdere contacten in Kyiv, Oslo en Sint-Petersburg, maar gaf in de aangehaalde verklaring geen concrete resultaten daarvan. Amerikaanse onderhandelaars zouden daarnaast in Brussel spreken met Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, de Europese Unie en de NAVO. Daarbij staan veiligheidsgaranties voor Oekraïne, economische mogelijkheden voor de wederopbouw en de Europese veiligheidsstructuur op de agenda. De aangekondigde overleggen geven daarmee zowel de Amerikaanse bemiddelingsrol als de betrokkenheid van Europese bondgenoten weer, zonder dat al duidelijk is welke afspraken haalbaar zijn.
Ook vanuit Moskou kwam lof voor Washington: Kremlinadviseur Kirill Dmitriev prees op 3 november de vredesinspanningen van Trump en zijn team. Het Witte Huis kondigde diezelfde dag aan dat first lady Melania Trump op 5 november vertegenwoordigers van Rusland en Oekraïne zou ontvangen. Volgens die verklaring had zij bijgedragen aan een beperkt staakt-het-vuren in Olesjky en de omliggende regio Cherson. De aangeleverde informatie bevat geen nadere gegevens over de duur, naleving of reikwijdte daarvan. Deze contacten vormen dan ook nog geen bevestiging van een breder bestand of een duurzaam vredesakkoord.
Bekijk de gegevens
| Onderdeel | Toelichting |
|---|---|
| 3 november | Kremlinadviseur Kirill Dmitriev prees op 3 november de vredesinspanningen van Trump en zijn team. |
| 5 november | Het Witte Huis kondigde diezelfde dag aan dat first lady Melania Trump op 5 november vertegenwoordigers van Rusland en Oekraïne zou ontvangen. |
| 10 en 11 november | vertegenwoordigers van Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten op 10 en 11 november in Abu Dhabi zullen overleggen. |