De internationale beleggers goeroe Marc Faber, schrijver van het Gloom Boom Doom report was vandaag in Nederland. Hij hield in de RAI een lezing voor een grote groep gasten. Roland Koopman heeft vandaag een boeiend interview bij Marc Faber afgenomen.
Marc Faber vat het afgelopen decennia als volgt samen: We hebben nog nooit eerder in de geschiedenis een “Global boom” ervaren als die van 2002 tot 2007. In 2008 is alles ingestort. In 2009 was er een mild herstel als gevolg van het grote ingrijpen van overheden. Maar in de context van de globale economische activiteiten zijn we nog steeds ver onder het niveau van 2007. Er zijn nog steeds markten die nog steeds niet volledig zijn hersteld.
Volgens Marc Faber zijn de economische omstandigheden niet stabiel. We hebben een ingreep gekregen van de overheden wereldwijd die nog nooit eerder in de geschiedenis zijn voorgekomen. We zien een monetaire beleid die de rente extreem laag houd (0 procent FED, 1 procent ECB), en we zien dat overheden structureel steeds meer uitgeven dan dat er aan inkomsten binnenkomt. Deze ontwikkelingen hebben de economie tot dusver kunnen stabiliseren. Maar het probleem is dat het overheidstekort zorgt voor een opstapeling van schulden wat leidt tot grote problemen van het terugbetalen van “de rente” van deze schulden. Let goed op: er wordt niet eens gesproken over het terugbetalen van de schuld zelf! Dit geldt in het bijzonder voor de VS, UK, Ierland, Griekenland en ga zo maar door. Dus, concludeert Marc Faber zeer terecht, we hebben de economie laten opkrabbelen, maar aan het einde van de rit zullen de problemen alleen nog maar groter zijn.
Marc Faber zegt dat we een groot onderscheidt moeten maken tussen de economie van het westen en de opkomende economieën die we zien in Brazilië, China en India. In deze economieën spelen belastingbetalingen en Healthcare programma’s geen rol. De consumenten in de opkomende economieën hebben ook geen schulden. In Vietnam bijvoorbeeld heeft nog geen 10 procent van de bevolking een bankrekening. Met andere woorden: ze hebben geen hypotheek schuld of creditcard schuld. Deze landen bevinden zich in een relatief goede positie tegenover de positie van de VS die torenhoge schulden hebben.
Om de economische problemen in het westen op te lossen, zouden we de helft van de overheidbanen moeten laten verdwijnen, en de belastingen moeten verlagen met de helft. Een betere stimulus bestaat er niet. Er zijn economen die zeggen dat we ons uit deze problemen moeten spenderen, maar dit zijn juist de economen die de crisis hebben veroorzaakt. Deze economen keken niet naar de groei van krediet en kenden niet de kracht van de hefboomwerking.
Wat we op dit moment zien in de westerse economie is dat schulden worden terugbetaald met geld dat erg in koopkracht is afgenomen. Op deze manier komt men op een makkelijke manier van schuld schulden af. En we zien intussen dat de koopkracht van geld behoorlijk hard achteruit gaat in het westen. Dit fenomeen heet inflatie wat gemakkelijk kan leiden tot hyperinflatie. In zulke scenario’s kun je het beste je geld stoppen in vastgoed in Azië, grondstoffen of in opkomende economieën als China of India.
Verder verwacht Marc een oorlog in de toekomst omdat er wrijving tussen landen gaat komen vanwege het feit dat de olie steeds meer op begint te raken. De oorlog zal voorlopig nog wel even uit blijven, maar op lange termijn zal deze oorlog een feit zijn. We hoeven geen oorlog te verwachten met tanks en troepen, maar eerder een vuile geniepige oorlog waarbij water vervuild wordt, stroom wordt afgesneden en het internet dat plat wordt gegooid.
