De oliemarkt krijgt een klap waar decennia op gebouwd was: volgens consultant Bob McNally is een fundamentele aanname weggevaagd door de oorlog rond Iran. De president en oprichter van Rapidan Energy Group, en voormalig energieadviseur van het Witte Huis, zegt dat markten nu beseffen dat de VS de oliestroom in de Perzische Golf niet altijd vanzelf veilig stelt. Dat besef, ooit een stabiliserende kracht, is volgens hem uit elkaar gevallen als een kaartenhuis in de storm.

Wat daaruit kan volgen, is een haastige en nerveuze race om strategische voorraden weer aan te vullen. McNally spreekt over een ‘mad scramble’: landen zouden hun olievoorraden massaal willen bijvullen en zelfs meer buffer willen aanhouden dan voorheen, uit angst voor een herhaling van deze energieschok. India, Zuid-Korea, Japan, China en zelfs de VS zouden volgens hem die les trekken. Hij verwacht dat juist die drang om te hamsteren de olieprijs verder omhoog duwt, al noemde hij geen concrete prijsverwachting.

De geschiedenis biedt al eerder zo’n nerveus scenario. Ook in de jaren zeventig leidde een plotselinge prijsexplosie tot oliehamsteren en ontwrichting van de wereldeconomie. Nu is de druk opnieuw zichtbaar: sommige landen bouwen reserves op, terwijl elders voorraden worden aangesproken door de abrupte schaarste in het Midden-Oosten. Volgens een rapport van het Internationaal Energieagentschap daalden de wereldwijd waargenomen oliereserves in maart met 85 miljoen vaten, al groeiden de voorraden in het Midden-Oosten en in China juist wel.

China springt er daarbij uit als de agressiefste verzamelaar. Volgens schattingen van de US Energy Information Administration sloot het land 2025 af met 1,3 miljard vaten aan strategische olievoorraden. Tegelijk begint de kooplust elders op te lopen, zelfs terwijl overheden wereldwijd olie- en brandstofgebruik proberen te beperken. De VS zag de olieverkopen sinds het begin van de oorlog met Iran met 17% stijgen, op basis van wekelijkse exportdata van de EIA.

De prijzen zelf blijven ondertussen als een opgejaagde fakkel omhoog schieten. Brent crude bewoog woensdag rond 116 dollar per vat, 90% hoger dit jaar, terwijl West Texas Intermediate rond 103 dollar noteerde, 80% hoger sinds begin jaar. McNally vindt die prijsstelling nog te optimistisch over een vredesdeal en de vooruitzichten voor het aanbod. Volgens hem is de kans op een akkoord dat de Straat van Hormuz weer vrij maakt slechts één op vijf; waarschijnlijker acht hij dat de VS die route met harde hand moet openen. Zijn conclusie is onmiskenbaar: het Midden-Oosten is ontregeld, en bovenop de olieprijs hangt nu een hardnekkige veiligheidsopslag.