Een hernieuwde diplomatieke toenadering tussen de regering-Trump en Iran in aanloop naar de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen heeft de termijnprijzen van Brent en WTI doen dalen. Die prijsreactie staat tegenover een verslechterde veiligheidssituatie op zee: volgens een door UniCredit-beleggingsstrateeg Tobias Keller gedeelde grafiek waren er in oktober meer dan 35 aanvallen op commerciële schepen bij de Straat van Hormuz, een record. Tegelijkertijd meldt het Iraanse staatspersbureau IRNA dat de hoogste leider van Iran de regering toestemming heeft gegeven voor vredesgesprekken. Of de diplomatieke toenadering daadwerkelijk tot een akkoord of minder aanvallen leidt, is nog onzeker.

AI-illustratie

De aanvallen hebben het herstel van de oliestromen door de strategische zeestraat vooralsnog niet verhinderd. Volgens Keller hebben de fysieke leveringen via Hormuz weer minstens 80 procent van het niveau van vóór de oorlog bereikt. Sommige ramingen wijzen op een nog sterker herstel wanneer alternatieve routes worden meegerekend, waaronder Saudische zendingen via de Rode Zee. Producenten en scheepseigenaren houden de export op peil door routes aan te passen en ingewikkeldere logistiek te gebruiken. Dat beperkt het risico op een onmiddellijke verstoring van het aanbod. Het suggereert ook dat aanvallen niet zonder meer leiden tot een evenredige daling van de olie-export; hoeveel druk Teheran daarmee kan uitoefenen, blijft echter moeilijk vast te stellen.

Aan die veerkracht zijn volgens Keller kosten en beperkingen verbonden. Het vervoer is duurder en minder voorspelbaar geworden, terwijl krappe markten voor olieproducten en geslonken voorraden weinig ruimte bieden om een nieuwe grote verstoring op te vangen. Een herstel van de aanvoer betekent daarom niet dat de markt alweer functioneert zoals vóór de oorlog. Ook het later aanvullen van voorraden kan de vraag ondersteunen, zelfs wanneer de leveringsomstandigheden verbeteren. De herstelde export biedt daarmee enige geruststelling over de beschikbaarheid op korte termijn, maar neemt de kwetsbaarheid van de markt niet weg.

Diplomatiek blijft het beeld volgens Keller lastig te beoordelen. Recente gesprekken onder bemiddeling van Qatar hebben de hoop op een regeling vergroot, maar de naderende Amerikaanse verkiezingen kunnen volgens hem samengaan met nieuwe escalatie of verdere vertraging van het overleg. Zijn basisscenario is een langdurig maar begrensd conflict, waarbij de Golfexport ondanks aanhoudende spanningen doorgaat. In dat scenario zouden olieprijzen geleidelijk kunnen dalen naarmate leveringen betrouwbaarder worden en de geopolitieke risicopremie afneemt. Het recordaantal aanvallen wijst volgens hem wel op een trager en grilliger herstel dan eerder voorzien. Zelfs een geloofwaardig staakt-het-vuren zou productie, scheepvaartroutes en voorraden niet onmiddellijk herstellen. Oktober kan dus pas achteraf als een piek in de aanvallen worden aangemerkt.