The economist heeft op basis van verschillende factoren bepaald hoe ver terug in de tijd de welvaart van Westerse landen is gegaan door de crisis van de laatste jaren. Deze verschillende factoren zijn onder andere gezondheid, arbeidsmarkt, bbp/inwoner, aandelenmarkt, ...
Amerika is zo door de crisis 10 jaar terug in de tijd gegaan, Griekenland zelfs 12 jaar. Landen als Spanje, Portugal en Italië hebben 7 verloren jaren achter de rug. Slechts 6 van de 34 meest ontwikkelde landen konden hun welvaart behouden of verhogen.
Afbeelding 1.1: Putting the clocks back (klik voor vergroting)
De aandelenmarkten hebben veel geleden onder het Lehman Brothers debacle in september 2008. In de maand erna verloren aandelen meer de 25 % van hun waarde wat 5 jaar winsten op de beurzen uitveegde. De indexen hebben sinds 2009 een fors herstel ingezet maar de S&P 500 bijvoorbeeld staat nu nog maar op het niveau van eind jaren ’90. De Griekse beurs staat rond het niveau van 1992, 20 jaar geleden dus.
Een kleine blik op de geschiedenis leert ons dat Wall Street 25 jaar nodig had om de crash van 1929 te overwinnen. Japanse aandelen zijn zelfs nog niet hersteld van hun crash die begon in 1989
Huizenprijzen hebben in de Angelsaksische landen ook lelijk huisgehouden. De gemiddelde Amerikaanse huiseigenaar ziet de waarde van zijn huis dalen tot het niveau van 2001. In Groot-Brittannië is het niveau gezakt tot het laagste in 7 jaar.
Afbeelding 1.2: The long road back (klik voor vergroting)
Op het gebied van het bruto binnenlands product zijn er 14 landen die terug gegaan zijn in de tijd, waarvan 8 uit de Europese Unie. Portugal en Spanje waren in 2008 even ’rijk’ als vandaag, voor Ierland gaat het zelfs terug tot 2006. Als we kijken naar het bruto binnenlands product per inwoner, is 1/3e van de 184 landen waarvoor het IMF cijfers bijhoudt vandaag armer dan in 2007. (zie grafiek 1 – rechts)
De meeste landen van de Europese Unie hebben een slecht rapport, 22 van de 27 leden gaan achteruit. Van de G7, een groep van 7 grote economieën, gaat alleen Duitsland erop vooruit.
De arbeidsmarkt is ook een goede indicator voor de achteruitgang van een land. Volgens gegevens van de OESO hebben 10 van de rijkste 25 landen lagere reële lonen dan enkele jaren geleden. Voor Griekenland en Hongarije ligt dit niveau zelfs lager dan in 2004. De werkloosheidsgraad stond voor de meeste Westerse landen in 2007 op een laagtepunt. Door de crisis staat de werkloosheidsgraad van Amerika nu terug op het niveau van 1983!! De Britten staan op het hoogste niveau sinds 17 jaar en voor Griekenland, Ierland en Portugal moet men al teruggaan tot begin jaren ’90 om dergelijke niveaus terug te zien.
Er is economische groei nodig om de welvaart terug op peil te krijgen. In dat opzicht ziet de situatie er in Amerika beter uit dan in Europa en Groot-Brittannië. Spijtig genoeg herstelt de werkloosheid niet zo snel als de economie. Op sommige gebieden zal de verloren tijd nooit worden ingehaald.
Met de sterkere groei van het welvaartsniveau in de ontwikkelingslanden wordt het voor de Westerse landen moeilijker om het welvaartsniveau van voor de crisis te bereiken. Het Westers model is dan ook gebouwd op schulden, schulden geven dan ook een vals gevoel van welvaart.
Ronald Hendrickx -
Fininfo-be
Fininfoblog.wordpress.com
