Rusland verzet zich tegen deelname van de Europese Unie aan de gesprekken met Oekraïne en de Verenigde Staten die dinsdag in Abu Dhabi moeten beginnen en woensdag worden voortgezet. Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen kondigde maandag op X aan dat de EU daar samen met haar partners aanwezig zal zijn. Moskou reageerde binnen enkele uren afwijzend: volgens Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov is het overleg bedoeld voor Rusland en Oekraïne, met de Verenigde Staten als bemiddelaar. Daarmee bestaat nog vóór aanvang onenigheid over de Europese vertegenwoordiging. De aangekondigde aanwezigheid van Europese functionarissen in de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten betekent daarbij niet automatisch dat zij ook deelnemen aan de onderhandelingen zelf.

AI-illustratie

Peskov verwees naar de afzonderlijke contacten die Washington en Kyiv met Europese partners onderhouden. Amerikaanse en Oekraïense onderhandelaars werken volgens hem vermoedelijk aan een eigen mechanisme om met Europese vertegenwoordigers af te stemmen. Een Europese functionaris vertelde persbureau AFP dat vertegenwoordigers voor nationale veiligheid van de EU, de NAVO, Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk van plan zijn tijdens de onderhandelingen in Abu Dhabi te zijn. De diplomatieke inzet betreft daarmee zowel de formele samenstelling van het overleg als de mogelijkheid voor Europese partners om via contacten met de Amerikanen en Oekraïners betrokken te blijven. Over een overeengekomen Europese plaats aan tafel wordt geen duidelijkheid gegeven.

De Russische afwijzing sluit aan bij eerdere uitspraken van Peskov die ook door Oekraïense media zijn aangehaald. Op 8 november zei hij tegen Pavel Zaroebin van Vesti dat Rusland, anders dan met de Amerikanen, geen gesprekken met Europeanen over een veiligheidsakkoord had gevoerd. Volgens berichtgeving van Interfax stelde hij daarbij dat Europa nog steeds geen onderhandelaar kon kiezen. Een dag later omschreef hij de bijeenkomst in Abu Dhabi tegenover verslaggevers opnieuw als gesprekken tussen Rusland en Oekraïne onder Amerikaanse bemiddeling. De verschillende posities over deelname kunnen de voorbereiding van het overleg bemoeilijken. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky benadrukte op X dat zijn regering alles doet om het trilaterale format resultaten te laten opleveren.

De Amerikaanse president Donald Trump sprak zondag in het televisieprogramma ‘60 Minutes’ ondertussen de verwachting uit dat een vredesakkoord dichtbij is. Hij schreef de moeilijkheden bij het beëindigen van de oorlog toe aan de wederzijdse haat tussen Zelensky en de Russische president Vladimir Poetin. Ook herhaalde hij zijn stelling dat de oorlog niet zou zijn begonnen als hij president was geweest. Op de vraag welke partij hij meer vertrouwt, wilde Trump geen keuze maken; hij zei met beiden goed overweg te kunnen. Hij voorspelde dat de oorlog spoedig zou eindigen en schreef een mogelijke beëindiging nadrukkelijk toe aan zijn eigen optreden. Die uitspraken blijven verwachtingen: Trump deed in de eerste dagen en weken van zijn tweede ambtstermijn vergelijkbare uitlatingen, terwijl vrede sindsdien is uitgebleven.