Sneller, hoger en uitgerust met een thermobarische lading: een vrijwel intact Russisch aanvalswapen legt een nieuwe dreiging voor Oekraïense steden bloot. De Oekraïense militaire inlichtingendienst GUR meldde maandag dat Rusland sinds enkele weken de K5-K inzet, een nieuwe variant van de Geran-5. Experts konden een exemplaar onderzoeken dat midden in een veld was gevonden. Hun conclusie: door zijn aerodynamische en technische eigenschappen kan dit wapen volgens de dienst inmiddels worden ingedeeld als een kleine kruisraket. Daarmee krijgt de Oekraïense luchtverdediging opnieuw een zwaardere opgave. In het onderzochte exemplaar trof de GUR bovendien honderden elektronische onderdelen van buitenlandse makelij aan, zoals eerder bij andere Russische wapens. Dat onderstreept hoe lastig het blijft om Russische toegang tot buitenlandse componenten te beperken.

AI-illustratie

De technische sprong is fors, aldus de Oekraïense bevindingen. Net als de Geran-4 en Geran-5 gebruikt de K5-K een kleine turbojetmotor. Het toestel is iets kleiner dan de Geran-5, maar de aangepaste romp maakt grotere snelheid en vlieghoogte mogelijk. Volgens de GUR kan het bijna 6.100 meter hoog vliegen, tegenover ongeveer 4.900 meter voor zijn voorganger. De kruissnelheid ligt boven 450 kilometer per uur; tijdens bepaalde manoeuvres zou het meer dan 965 kilometer per uur halen. Het bereik en het gewicht van de springkop blijven gelijk: circa 1.000 kilometer en ongeveer 91 kilo. Het gevonden exemplaar droeg volgens de dienst een thermobarische TBCH-90-springkop. Die verspreidt explosief materiaal als een nevel en ontsteekt die vervolgens, met een grote vuurbal en een hete drukgolf tot gevolg. Zulke explosies kunnen heter worden dan 2.200 graden Celsius en duren langer dan gewone ontploffingen. Vooral in afgesloten ruimten zijn ze uiterst verwoestend. Oekraïense hulpverleners en luchtverdedigers noemden eerdere Russische drones met dergelijke ladingen al een ernstig probleem.

Hoe vaak Rusland de K5-K sinds de eerste aanval eerder dit najaar heeft ingezet, is onduidelijk. Het Russische ministerie van Defensie en de Russische ambassade in de Verenigde Staten reageerden niet op vragen over de bevindingen. De ontwikkeling past intussen in een bredere Russische inzet op straalaangedreven aanvalsdrones. Rusland investeerde daar de afgelopen maanden zwaar in, breidde luchtbases uit om lanceringen te ondersteunen en viel Oekraïne sinds juni met duizenden van deze toestellen aan. Terwijl verdedigers moeite hebben ze tegen te houden, probeert de Oekraïense defensie-industrie haastig snellere onderscheppingsdrones te ontwikkelen. De strijd draait daarmee nadrukkelijk ook om aanpassingsvermogen: nieuwe aanvalsmiddelen zetten de beschikbare verdediging telkens opnieuw onder druk.

Ook de kostenverhouding is hard. Volgens de Amerikaanse denktank Institute for the Study of War gebruikt Rusland steeds vaker wapens tussen goedkope aanvalsdrones en dure kruisraketten in. In een beoordeling uit oktober schrijven de analisten dat Russische troepen zulke goedkope, sterk manoeuvreerbare systemen vanaf medio 2026 in hun raketaanvallen integreerden. Een voorbeeld is de Banderol S8000, die volgens ISW een grotere springkop heeft en sneller vliegt dan zelfs de Geran-5. Beide wapens kosten naar schatting maximaal 100.000 dollar, tegenover 2 miljoen dollar voor een Kh-101-kruisraket. Volgens de analisten wil Rusland hiermee waarschijnlijk de verwoestende werking van gecombineerde aanvallen met ballistische raketten en straalaangedreven drones vergroten. Die aanvallen benutten en verergeren volgens ISW nu al het Oekraïense tekort aan onderscheppingsraketten.