Ben Bernanke kondigde woensdag aan 45 miljard aan extra staatsobligaties te gaan opkopen vanaf januari 2013. Een nieuwe dosis dollars de wereld in op een toch wat vreemd moment.

Werkloosheid schreeuwt niet echt om meer stimulus

Het is een wat vreemd moment om met nieuwe maatregelen te komen. Over eerdere aankopen leek het alsof er lang werd gewikt en gewogen bij de fed alvorens deze werd aangekondigd, maar met dit nieuwe pakket kwam de fed wel heel erg snel. De werkloosheid is er veel minder beroerd aan toe dan eerder dit jaar en toch wordt er ineens ingegrepen en wordt het pakket uitgebreid. De werkloosheid in Amerika is op dit moment 7,7% en is dalende en ook de werkloosheidsaanvragen staan op relatief lage niveaus:


Afbeelding 1.1: Initial Jobless Claims (Seasonally Adjusted): 2000 - 2012
Klik hier voor een grotere weergave

Het lijkt dus ietwat overbodig om nu ineens een nieuwe ronde aan opkoopprogramma’s in te voeren. Waarom wordt er nu ineens zoveel uit de kast getrokken?

Te weinig vraag?

Op de onderstaande grafiek is mooi te zien hoe vooral China haar bezittingen in Amerikaans staatspapier aan het afbouwen is. Zou het kunnen dat de VS wellicht niet meer in staat is om genoeg kopers te vinden voor haar staatsobligaties en dat ze, om de rentes laag te houden, de federal reserve nodig heeft om de obligaties op te kopen met nieuw geld?


Afbeelding 1.2: Afbouw staatspapier China
Klik hier voor een grotere weergave

Stoot doping voor mogelijk barre tijden?

Een andere verklaring zou kunnen zijn dat de fed serieus rekening houdt met een slechte afloop van de onderhandelingen tussen de democraten en de republikeinen om de fiscal cliff te voorkomen. Wellicht dat de fed nu al aangeeft vanaf januari een stoot doping te geven aan de economie, zodat het randje van de fiscal cliff in januari er een beetje vanaf kan worden geschuurd. Op dit moment lijken de onderhandelingen tussen de beide partijen tot een dieptepunt gedaald en het is de vraag of er nog verbetering in komt voor het einde van het jaar. Beide kampen hebben zich tot aan de nekharen ingegraven in hun loopgraven en wellicht houdt de fed ernstig rekening met een slechte afloop. Die slechte afloop zou rampzalig zijn voor de economie.

Gevaarlijk

Ben Bernanke kan een negatieve rente krijgen, wanneer hij de inflatieverwachtingen hoog houdt, terwijl de daadwerkelijke inflatie laag blijft. Als dit zijn strategie is, dan zou hij door middel van deze operatie de angst voor inflatie flink kunnen opstoken. Als dan de daadwerkelijke inflatie door de slechte economie en de lage omloopsnelheid van het geld laag uitvalt, dan heb je een negatieve rente.

Het is dus nog even onduidelijk waarom de fed ineens zo’n haast heeft gemaakt met een nieuwe operatie.