De Arabische Lente, een golf van revoluties, opstanden en protesten, begon op 18 december 2010 en verspreidde zich gaandeweg over Tunesië, Egypte, Libië, Jemen; een burgeroorlog in Syrië volgde en grote demonstraties in Bahrein, Jordanië, Marokko, Algerije, Irak, Oman, de Palestijnse gebieden, Mauritanië, Saoedi-Arabië, Soedan, Libanon en Koeweit. Vandaag is het dan weer danig hommeles in Turkije.

Zoals vaak is de ogenschijnlijke aanleiding iets absoluut triviaal: de ontruiming van een park (wat de opkomst van het Amerikaanse Occupy Wall Street meebracht en de start gaf voor de huidige massa-rellen in Turkije); de zelfmoord van een éénling (de 26-jarige Tunesische straathandelaar Mohammed Bouazizi die zichzelf in brand stak nadat hij geen werk kon vinden en getergd werd door corruptie); de gestegen voedselprijzen (in Jemen bijvoorbeeld). Maar de echte kiem lag en ligt natuurlijk veel dieper; het is alsof een alledaagse of niet zo abnormale gebeurtenis de spreekwoordelijke druppel is die de emmer van ongenoegen doet overlopen.

Oorzaken voor de protesten verschillen van land tot land maar de meest genoemde zijn onderdrukking, oneerlijk verlopen verkiezingen, corruptie, prijsstijgingen, gebrek aan politieke vrijheid en werkloosheid. In diverse demonstraties uiten onderdanen van Arabische regimes hun onvrede en stellen ze hun zittende regeringen verantwoordelijk. De macht van het volk bleek en blijkt zelfs zo groot dat een aantal regimes is moeten wijken (de vlucht van president Ben Ali uit Tunesië, het ontslag van de ganse regering in Jordanië en het aftreden van president Mubarak in Egypte bijvoorbeeld).

ONTEVREDENHEID

Bestaat de kans dat dergelijke gebeurtenissen ook in ons Europa zullen plaatsgrijpen? Mind you: er zijn al heel wat protesten geweest, vooral in de crisislanden Spanje, Italië, Griekenland en Portugal. De onvrede is latent en kan dus elk moment terug de kop opsteken. De Europese burgers zijn ontevreden en terecht!

Hier zijn de oorzaken wel minder prangend op het eerste zicht maar dat kan bedrog zijn: torenhoge werkloosheid en prijsstijgingen zijn wel de grootste bron van hevig ongenoegen. Raak de burger in zijn portemonnee en hij komt op straat. Maar de andere oorzaken van de Arabische Lente vertalen zich hier toch ook latent in het allengs zien groter worden van de kloof tussen arm en rijk; ongenoegen over de geldverspilling door het politieke establishment; in het zien van wanbeheer ook door diezelfde politieke klasse. Van daadwerkelijke onderdrukking door en opvallende corruptie bij de heersende Europese machten mogen we echter – nog niet – spreken.

Vooralsnog lijken de powers that be de zaken hier nog absoluut onder controle te houden. Het ongenoegen is groot...maar niet in dergelijke mate dat we een rasechte revolutie kunnen verwachten in bijvoorbeeld de ergste crisislanden Spanje of Griekenland. Wel merken we op dat het discontent zich ook in Europa rechtstreeks uit tegen de politiek, de machthebbers, de regeringen; de ware schuldigen van de huidige crisis samen met de bankenwereld. En laat u niets wijsmaken: ook al zouden ze het danig willen, de “geruststellend” bedoelde verklaringen van officiële kant als zou de crisis voorbij zijn, of toch aflopend, of toch beheersbaar, zijn vals en geen eurocent waard. De crisis is wel degelijk hier en nu..en ze is hier om te blijven ook!

Oplossingen? Wilt u oplossingen? Wend u tot uw plaatselijke politieke vertegenwoordigers. Het is hun job en niet de uwe of mijne om remedies te opperen. Hé: ù heeft hen wel verkozen! Dat u eigenlijk in de praktijk nauwelijks keuze had is in mijn ogen geen excuus...

MEI 1968

Precies 45 jaar geleden woedde er ook een storm door Europa, een storm van een soortgelijk publiek ongenoegen. Wikipedia.org:

“In mei 1968 brak vanuit een studentenopstand een algemene staking uit over heel Frankrijk, de Parijse studentenrevolte genaamd. Ook in andere landen waren er grootschalige protesten. Al snel namen de gebeurtenissen bijna revolutionaire vormen aan, tot het protest uiteindelijk uitstierf na onderdrukking door de overheid. De manifestaties waren uniek omdat ze niet uitgingen van een bepaalde bevolkingsgroep, maar omdat ze etniciteit, cultuur, klasse en leeftijd overstegen. De proteststakingen waren vooral gericht tegen de "oude maatschappij" en traditionele moraliteit, waarbij vooral het onderwijssysteem en werkgelegenheid bekritiseerd werden. In Parijs namen deze opstanden zo'n enorme vormen aan dat er straatgevechten ontstonden tussen betogers en politie. President Charles de Gaulle hield een spoedvergadering om de onrust op te lossen en schreef uiteindelijk op 23 juni 1968 nieuwe parlementsverkiezingen uit. De protestacties namen af, maar tegen alle verwachtingen in scoorde de Gaulle hoger dan ooit tijdens de verkiezingen. 1968 was over het algemeen een onrustig jaar waarin internationaal veel politieke revoluties en opstanden uitbraken, maar de politieke gevolgen uiterst klein waren. De gebeurtenissen hadden echter wel een enorme sociale impact. Mei 1968 wordt als een kantelmoment gezien tussen de oude, conservatieve maatschappij met haar moralistische idealen op vlak van religie, patriottisme en respect voor autoriteit naar een meer progressieve maatschappij die individualisme en meer sociale vrijheid propageert”.

Tot daar. Individualisme en meer sociale vrijheid dus. Het zijn beide waarden die ook nu, zoveel jaren later, in Europa opnieuw in de hoek gedreven zijn, haast weggedeemsterd, zo goed als uitgestorven. We zijn allemaal slechts nummers geworden, individualisme is onbetekenend geworden en van vrijheid, ook sociale, is nauwelijks nog sprake. We liggen onder de knoet van het politieke establishment, nationaal en internationaal, met als handlangers de banken en de grootindustrie, het grootkapitaal. Wie een vinger verkeerd uitsteekt of zijn neus te ver, zal het geweten hebben, cf. de zogenaamde GAS-boetes in België, de stilaan beruchte gemeentelijke administratieve sancties die als symptomen zijn van wat we stilaan een politiestaat in wording mogen noemen.

DE BUREAUCRATEN

We hebben ze met z'n allen gecreëerd zonder er oog voor te hebben waaraan we begonnen waren; de klasse van politici, van openbare ambtenaren, de civil servants (hoewel er van dienstbaarheid in de praktijk nauwelijks nog iets te merken is), ze zijn als een epidemie ontstaan, eerst nog sluimerend maar almaar machtiger en groter in aantal en blijkbaar inherent aan een steeds ingewikkelder samenleving (zo ingewikkeld gemaakt door wie?), de papierverschuivers, zij achter de loketten, aan de bureau's en in de vergaderzalen, hun tijd verspillend aan almaar nieuwe wetten, regels en verplichtingen verzinnen om het leven van de burgers nog gecompliceerder te maken, nog meer frustrerend, met steeds minder eigen beslissingsrecht. De Bureaucraten. Wijlen de Nederlandse artiest Bram Vermeulen maakte er in de jaren tachtig al volgend gelijknamig lied over:

Ze willen aan je wieg staan
Ze willen dat je doodgaat op tijd
Ze willen dat je blind bent en doof
Voor je eigen veiligheid

Ze willen dat je werkt
En zij bepalen dan waaraan
Ze willen dat je keurig
Voor ze in de rij gaat staan

Ze zijn overal
Zitten overal

Ze kijken naar je lengte
Naar je ogen, haar en huid
Of je man of vrouw bent
Alles maakt ze uit

Ze willen dat je vecht
Voor een plekje op de kaart
Ze geven je geld
En maken dat dan niks meer waard

Ze zijn overal
Komen overal

In hun paleizen
Op de universiteiten
Achter hun bureau
En onder hun mijter
Overal

Zonder gezicht
Zonder eigen mening
Zonder last van wetenschap

De bureaucraten
Eten uit hun neus
Drinken koffie met melk
Terwijl je wacht

De bureaucraten
Willen dat je denkt en doet
Wat ze zelf hebben bedacht

Vul maar in
Vul maar in
In tweevoud, drievoud, viervoud

DE HOOGSTE TIJD

Naar mijn bescheiden mening is Europa dringend toe aan een nieuw “mei '68”, een nieuwe wind, een nieuwe revolutie die daarom nog niet gewelddadig hoeft te zijn (liefst niet zelfs). Met vereende krachten van alle getroffen lagen van de bevolking, een nieuwe moraliteit oproepend, verandering, change yes we can (maar dan niet in de verwrongen, perverse versie van de Amerikaanse president Obama), rechtvaardigheid verkrijgen, een eerlijke verdeling van de middelen, straf voor de verantwoordelijken van deze crisis. Opnieuw vrijheid eisend ook, dat allerhoogste goed (eens je genoeg te eten hebt en een onderdak toch)... For whom the bell tolls is de titel van een beroemde roman uit 1940 van wijlen Ernest Hemmingway. Voor wie de klok luidt. De klok hééft geluid! De klok luidt! De klok luidt...ook
voor U...!