De komende tijd zullen we enkele stukken uit De Big Reset, het nieuwste boek van Willem Middelkoop publiceren. Deze week:‘Wat is de oorsprong van geld?’
Tienduizenden jaren geleden bestond er geen geld. Een simpele gemeenschap met maar enkele soorten voedsel en materialen vereisten geen geldsysteem. Door middel van ruilhandel functioneert zo‘n kleine economie prima. Maar toen de samenlevingen zich begonnen te ontwikkelen, ontstond de vraag naar een complexer handelssysteem. Ruilhandel evolueerde langzaam naar wat economen ‘ ruilhandel met voorkeur’ noemen. Relatief waardevaste en gewilde producten, bijvoorbeeld vee en gedroogd vlees, werden steeds vaker als betaalmiddel gebruikt.
Nog steeds is ruilhandel het meest elementaire handelssysteem. In tijden van crisis wordt dan ook vaak teruggegrepen op deze vorm van handel. Tegen het einde van de Tweede wereldoorlog werden sigaretten een veelgebruikt ruimiddel op het verwoeste Europese continent. Daarmee veranderden sigaretten, in economentaal, van consumptiegoederen in &slquo; voorkeursgoederen met de functie van geld’. Ook in 2001 ontstond er in Argentinië binnen 24 uur op grote schaal ruilhandel toen het buitenland weigerde extra leningen te verstrekken aan het land en de banken de deuren gesloten hielden. En anno 2012 leverde Iran olie aan India en China in ruil voor goud. Dankzij een economische boycot van de VS en de EU was het land namelijk enige tijd afgesloten van het internationale SWIFT-betalingssysteem, waardoor het land geen internationale betalingen meer kon verzorgen.
Natuurlijk kent ruilhandel nadelen. Er is niet altijd sprake van een constante behoefte aan bepaalde producten en bederfelijke goederen zijn niet waardevast. Waardevast waren wel de grote, ronde Rai-stenen die ongeveer zeshonderd jaar geleden al op de Micronesische eiland Yap als ruilmiddel werden gebruikt en ze bedierven ook niet. De grootste Rai die ooit werd gevonden, was drie meter in doorsnee en woog vierduizend kilo. De stenen waren zeldzaam omdat ze moesten worden aangevoerd van de vierhonderd kilometer verder gelegen eilandengroep Palau, wat grote risico’s met zich meebracht. Tot op de dag van vandaag gelden de stenen lokaal als ruilmiddel.
Andere veelgebruikte ruilmiddelen waren schelpen (China) en graan (Mesopotamië, Babylon en Egypte).
In het nieuwste boek van Willem Middelkoop, De Big Reset: Gold Wars en het financiële eindspel, beschrijft hij de historie en problemen van ons huidige financiële systeem en onthult hij hoe we over zullen gaan naar een nieuw systeem.