Decennia geleden waren banken risicoloze ondernemingen die hun vizier meer op de lange termijn hadden gericht dan op de korte termijn. Echter, dit beeld veranderde vanaf de jaren 80 op drastische wijze. Het motto werd 'snel veel geld verdienen'. Er werd op een steeds riskantere manier ondernomen, waardoor er een groeiende behoefte ontstond aan middelen om deze risico's af te dekken. Derivaten boden een oplossing hiervoor. Een derivaat heeft zelf geen waarde, maar ontleent deze aan de onderliggende waarde. Daarmee is de waarde van een derivaat afhankelijk van de prijsontwikkeling.

Derivaten hebben grofweg twee doelen: het beperken van risico of het speculeren om zodoende beleggingswinst te behalen. Er zijn vele soorten derivaten. De belangrijkste zullen we hieronder bespreken.